Өзбек хан — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
ш (clean up, replaced: Әзербайжан → Әзірбайжан, Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB)
{{Мемлекеттік қайраткер
[[File:Mikhailtver.jpg|thumb| alt=A.|Узбекке келген Михаил Ярославич Тверской]]
| түс = монарх
| Қазақша есімі = Өзбек хан
| Шынайы есімі = Сұлтан Мұхаммед
| Суреті =
| Атауы =
| Сурет ені =
| Елтаңба =
| Елтаңба атауы =
| Елтаңба ені =
| Титулы = [[Алтын Орда]]ның 9-шы ханы
| Лақап аты =
| Ту =
| Басқара бастады = 1312
| Басқаруын аяқтады = 1342
| Басқарған кезеңі =
| Ізашары = [[Тоқта хан]]
| Ізбасары = [[Жәнібек хан]]
| Тәж кигізу жорасы =
| Биліктен бас тартуы =
| Мұрагері =
| Премьер =
| Вице-президент =
| Президент =
| Монарх =
| Губернатор =
| Вице-губернатор =
| Түсініктемелер =
| Діні = [[Ислам]]
| Туылған күні =
| Туылған жері =
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Династия =
| Туылған кездегі есімі =
| Әкесі = Тоғылық
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Ғылыми аясы =
| Жұмыс істеген орны =
| Партиясы =
| Қызметі =
| Мамандығы =
| Білімі =
| Ғылыми дәрежесі =
| Марапаттары =
| Қолтаңбасы =
| Монограммасы =
| Сайты =
| Commons =
}}
 
[[File:Mikhailtver.jpg|thumb| alt=A.|УзбеккеӨзбекке келген Михаил Ярославич Тверской]]
'''Өзбек хан''', ''Мұхаммед Сұлтан Өзбек хан'' (шамамен 1280 – 1342) – [[Алтын Орда]] ханы (1313 – 1342). [[Бату хан]] әулетінен, [[Мөңке-Темір]]дің немересі. Алтын Орда билігіне [[Тоқта хан]] өлген соң билікке жақын сұлтандардың көмегімен келді. Өзбек хан билеген тұста Алтын Орда мемлекетінде елеулі өзгерістер болды. Алтын Ордада ислам ресми дін болды. Өзбек ханның [[Шыңғыс хан]] ұрпақтарынан [[ислам діні]]не кіргісі келмегендерін аяусыз жазалағаны туралы мәліметтер кездеседі. Қазіргі кейбір тарихшылар Шыңғыс өкілдері мен [[нояндар]]ының Ордадан [[Мәскеу]] княздарына қызметке көптеп кетуін осы оқиғалармен байланыстырады. Ол билік құрған кезеңде Алтын Орда нағыз өрлеу кезеңін бастан кешті, оның саяси-әскери қуаты мен экон. дамуы шарықтау шегіне жетті. Бұл өрлеуді қалалардың өсуінен, халықар. қатынастар мен сыртқы сауданың, мәдениеттің дамуынан көруге болады. Алтын Орданың екінші астанасы – [[Сарай әл-Жадид]] гүлденіп, жаңа құрылыстар жүрді. Өзбек хан бұйрығымен [[Еділ]], [[Қырым]] бойындағы, [[Хорезм]]дегі қалаларда [[мешіт-медреселер]], түрлі сарайлар салынды. Оның тұсында Алтын Ордаға бағынышты [[орыс князьдіктері]]нің ішінде Мәскеу ерекше күшейді. Өзбек хан [[Ұлы Владимир князьдігі]] үшін болған күресте [[Мәскеу]] князьдарына қолдау көрсетті. Өзінен бұрынғы хандар сияқты Өзбек хан да [[Русь]]тегі [[православие діні]]н қудалаған жоқ, қайта олардың барлық жеңілдіктерін сақтады. Алтын Орданың [[мәмлүктер]] билеген [[Египет]]пен сауда, мәдени, дипломат. байланысын жандандырды. 1319 ж., 1335 ж. Хулагу иелігіндегі [[Әзірбайжан]]ға екі рет жорық жасады. Өзбек хан 1330 ж. [[Ақ Орда]] хандарының бұрынғы тәуелді кезін қалпына келтіру үшін [[Мүбәрәк қожа]]мен соғысып, [[ұлы Тыныбек]]ті [[Сығанақ]] қ-нда хан тағына отырғызды. Өзбек хан өлген соң Алтын Орда тағына [[ұлы Жәнібек]] отырды.
<ref>[[Қазақ энциклопедиясы]], 7том</ref>
 
== Дереккөздер==
<references/>

Бағыттау мәзірі