Темір рудалары — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
Түйіндемесі өңделмейді
(Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> ==...)
 
No edit summary
Тег: ✔ Тексерілді деп белгіледі
[[Сурет:HematitaEZ.jpg|thumb|right|250px|[[Гематит]]]]
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2015}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Темір рудалары''' — темір металын бөліп алу экономикалық жағынан тиімді саналатын табиғи минералдық түзілімдер. Темірдің жер қыртысындағы кларкы 4,20%. 300-дей темір минералының ішінде руда құрайтындары - [[магнетит]], [[магномагнетит]], [[титаномагнетит]], [[гематит]], [[гидрогематит]], [[гëтит]], [[гидрогëтит]], [[лепидократит]], [[сидерит]], [[шамозит]], [[тюрингит]]. Өндірістік рудалардағы темір мөлшері 16-70%. Темір рудалары бай (Fe≥50%), орташа (Fe≈50-25%), кедей (Fe ≤25%) болып ажыратылады. Табиғи не байытылған рудадан шойын балқытылады.Борпылдық жəне күкіртті мол рудалар агромерацияланады.
== '''Темір рудалары''' ==
 
Темір рудалары- ''темір металын бөліп алу экономикалық жағынан тиімді саналатын табиғи минералдық түзілімдер.''
=== Түрлері ===
Темірдің жер қыртысындағы кларкы 4,20%.
Жаралау тегіне қарай темір рудалары
300-дей темір минералының ішінде руда құрайтындары-магнетит,магномагнетит,титаномагнетит,гематит,гидрогематит, гëтит, гидрогëтит, лепидократит, сидерит,шамозит, тюрингит.
* магматогендік,
Өндірістік рудалардағы темір мөлшері 16-70%.Темір рудалары бай(Fe≥50%), орташа (Fe≈50-25%),кедей (Fe ≤25%) болып ажыратылады. Табиғи не байытылған рудадан шойын балқытылады.Борпылдық жəне күкіртті мол рудалар агромерацияланады.
* экзогендік,
=== Түрлері ===
Жаралау* тегіне қарай темір рудалары магматогендік,экзогендік,метафогендік түрлерге бөлінеді.
 
''Магматогендік'' тип ''магмалық, жапсарлық-метасоматикалық , гидротермалдық'' болып жіктеледі. Бұлардың əуелгілері габро-пироксенит, сиенит, сиенит-диорит интрузияларымен байланысқан Титаномагнетит, апатит-магнетит иірімдері , екіншілері қышқыл интрузиялар мен карбонатты жыныстар жапсарындағы бұрыс пішінді денелер, соңғылары жаңшылу зоналарының жарықтарын бойлай енген минералданған ерітінділердің іргелес жыныстарды алмастыруынан қалыптасады.
''Экзогендік''типтегі шөгінді кендер теңізге, көлге, өзен атыраулары мен аңғарларына көшіріліп əкелінген жыныстардан не химиялық тұнбалардан жаралады. Үгілу қыртысының кендері қалдық ,инфильтрациялық болып ажыратылады. Бұлардың əуелгілері темірге байыған жыныстардың босаған темірдің көшіп ,төмендегі жыныстар қабаттарында жиылуынан жаралады.
 
''Метаморфогендік''типтің кендері шөгінді ,вулканогендік жыныстапдың жоғарв температура мен қысым жағдайында күшті өзгеруінен ,темір гидрототықтары мен сидериттің гематитке, магнетитке ауысуынан қалыптасады.
''Экзогендік'' типтегі шөгінді кендер теңізге, көлге, өзен атыраулары мен аңғарларына көшіріліп əкелінген жыныстардан не химиялық тұнбалардан жаралады. Үгілу қыртысының кендері қалдық , инфильтрациялық болып ажыратылады. Бұлардың əуелгілері темірге байыған жыныстардың босаған темірдің көшіп , төмендегі жыныстар қабаттарында жиылуынан жаралады.
==== Деректер көзі ====
 
Қазақ совет энциклопедиясы
''Метаморфогендік''типтің кендері шөгінді , вулканогендік жыныстапдың жоғарвжоғары температура мен қысым жағдайында күшті өзгеруінен , темір гидрототықтары мен сидериттің гематитке, магнетитке ауысуынан қалыптасады.
24 505

өңдеме

Бағыттау мәзірі