Эскимостар — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
Түйіндемесі өңделмейді
No edit summary
Тег: Mobile app edit
No edit summary
Тег: VisualEditor Mobile edit Mobile web edit Newcomer task
[[File:PSM V37 D324 Greenland eskimo.jpg|thumb|Гренландиялық эскимос]]
[[File:Inupiat Family from Noatak, Alaska, 1929, Edward S. Curtis (restored).jpg|thumb|[[Ноатак, Аляска|Ноатактағы]] эскимостар жанұясы, 1930]]
'''Эскимостар''' - (өзд. атауы –'''ᐃᓄᐃᑦ'''-«инуит») – этникалық қауымдастық, [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Канада]], [[Гренландия]], [[Ресей]] мемлекеттерінің солт. аймақтарын мекендейтін халықтар тобы. Жалпы саны 112 мың адам (2005). Антропол. жағынан үлкен [[моңғол нәсілініңнәсілі]]<nowiki/>нің арктик. (эскимостық) тобына жатады. Бірнеше тілдік этномәдени қауымдастықтан тұрады. Оны ғалымдар инупик және юпик топтарына бөлген. 18 ғ-да бірқатар топтары христиандықты[[христиандық]]<nowiki/>ты қабылдағанымен, ұзақ уақытқа дейін дәстүрлі наным-сенімдерін сақтап келді. Этнос ретінде бұдан 5 мың жыл бұрын [[Беринг теңізі|Беринг]] т. маңында қалыптаса бастады да кейіннен солт. жағалаулар бойынша батыс пен шығысқа қарай таралды. Сан ғасырлар бойы [[Арктика]]дағы өмірге бейімделіп, теңіз кәсібімен айналысқан. Аң аулауға ұшы қайырылған [[гарпун]], қайық ([[каяк]]) қолданады. Эскимостардың [[морж]], [[кит]], [[түлен]], карибу-бұғысы, т.б. жануарларды ежелден-ақ аулап келді. Күмбез тәрізді баспаналары ([[иглу]]) қардан тұрғызылған. Тағамға ет, балық, теңіз омыртқасыздарын пайдаланады. 20 ғ-дағы күрделі үрдістерге сай Эскимостарөздері тұратын елдердің мәдениетін, тілін және тұрмысын қабылдап, ассимиляцияға ұшырай бастаған.
Г. Есбатырқызы <ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том</ref>
 
49

өңдеме

Бағыттау мәзірі