Донато Браманте — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
Түйіндемесі өңделмейді
No edit summary
No edit summary
{{уики}}{{Суретші|есімі=Донато Браманте|туған кездегі есімі=Донато ди Паскуччо д’Антонио|туған күні=1444|суреті=Roma Statue Bramante.JPG|сурет атауы=Медичи вилласындағы Браманте ескерткіші|туған жері=[[Ферминьяно]]|қайтыс болған күні=11 сәуір 1514|қайтыс болған жері=[[Рим]]|өнер ағымы=[[Алғашқы қайта өрлеу дәуірі]]|жанры=[[Кескіндеме]], [[сәулет]]}}
{{уики}}
Донато Браманте (итал. Donato (Donnino) di Pascuccio di Antonio detto il Bramante; 1444, Ферминьяно — 1514 ж. 11-сəуір, Рим) — Жоғарғы Өркендеу архитектурасының негізін салушы жəне ірі өкілі. Оның ең атақты еңбегі батыстық христиан дінінің басты шіркеуі - Ватикандағы Қасиетті Петр шіркеуі.
 
Донато Браманте (итал. ''Donato (Donnino) di Pascuccio di Antonio detto il Bramante; 1444'', Ферминьяно — 1514 ж. 11-сəуір, Рим) — Жоғарғы Өркендеу архитектурасының негізін салушы жəне ірі өкілі. Оның ең атақты еңбегі батыстық христиан дінінің басты шіркеуі - Ватикандағы Қасиетті Петр шіркеуі.
Өмірбаяны
 
== Өмірбаяны ==
Донато Браманте Италиядағы Монте Асдруальдо (қазіргі Ферминьяно) елді мекенінде дүниеге келген. Жастық кезін Урбино қаласында өткізіп, атақты көркемсуретшілер Пьеро делла Франчески мен Лучано Лаура шығармашылығының əсерінде болады. Еңбек жолын суретші ретінде бастаған. 1476 ж. герцог Лодовико Мороның Миландағы сарайына суретші ретінде шақырылады, осы жерде Леонардо да Винчимен кездеседі, оның қала салу ісіндегі ойлары Брамантеге үлкен əсер қалдырады.
 
Ватикан сарайы кешенінде Браманте екі сарай: Бельведера жəне Сан Дамазо сарайларыны салған. Оның өзге де ірі жұмыстарының қатарына Сан-Пьетро-ин-Монторио шіркеуінің жанындағы Темпьетто дөңгелек шіркеуі (1502 ж.), Санта-Мария-делла-Паче шіркеуінің ішкі алаңы мен Римдегі ең танымал Өркендеу кезеңінің сарайы - Канчеллерия палаццосының фасады (1499—1511 жж.) жатады.
 
== Брамантенің еңбектері ==
 
* Миландық кезең:
** Санта Мария прессо Сан-Сатиро (алғашқы архитектуралық еңбегі) (1482-1486 жж.). IX ғасырда салынған ғимаратты қайта салу жəне қайта безендіру жұмыстары жүргізілген. Кешен Т-тəрізді планда салынған, цилиндрлік жиынтықпен жабылған шіркеу мен трансептың оң жағында орналасқан сегіз қырлы сакристиядан тұрады. Мехрап аймағы жартылай сфералық шатырмен жабылған. Шатырдың негізгі құрылымдық-архитектуралық бөлшектері Брунелески стиліне қарап жасалған, ол Пацци шатыр капелласының толықтырылуы болып табылады.
** Павия шіркеуі (1488 ж.). Браманте тек құрылысшылардың бірі ғана болды.
** Санта-Мария-делле-Грацие (1492-1497). Браманте шіркеуді қайта салумен айналысты. Жалпы жобаны жасаушы болғанына қарамастан, шатырдың сыртындағы ағаштарды ғана өзі салды, ал қалған бөлігін басқа да архитекторлармен біріге отырып аяқтады. Шіркеудің ең үлкен ерекшелігі - ғимарат бөліктерінің саты тəріздес орналасуы. Бұл тəсіл ғимараттың композициялық орталығы - күмбезге ерекше түр береді. Осы шіркеу жанында Браманте мейманхана салады, дəл осы жерде Леонардо да Винчи «Тайный Вечер» (қаз. «Құпиялы кеш») еңбегі салады.
* Римдік кезең:
** Санта-Мария-делла-Паче (1500—1504). Композиция екі қанатқа бөлінеді. Бірінші қанат - аркада, екіншісі - ашық алаң, бұл жерде бағаналар бос орналасқан мұнаралармен қатарластырылған. Бұл жерде сəндік безендірілу мен полихромияға деген қызығушылық азаяды, архивольттар тіптен кездеспейді.
Ішкі алаңдар:
** Палаццо делла Канчеллерия (1499—1511 жж.). Фасады өте ұзын, ағашты қалауға еліктеме жасалып салынған. Композиция үш қанатқа бөлінген, сəндік безендіру толықтай дерлік кездеспейді. Екі қанаты - тоскандық ордендермен əшекейленген мұнаралардан тұратын аркадалар, үшіншісі -пилястра. Төменгі қанат мұнараларының түсі жоғарғы қанат мұнараларына қарағанда күңгіртірек.
Санта-Мария-делла-Паче (1500—1504). Композиция екі қанатқа бөлінеді. Бірінші қанат - аркада, екіншісі - ашық алаң, бұл жерде бағаналар бос орналасқан мұнаралармен қатарластырылған. Бұл жерде сəндік безендірілу мен полихромияға деген қызығушылық азаяды, архивольттар тіптен кездеспейді.
** Бельведер сарайы. (1505 ж.). Жүзеге асырылмаған. Террассалық композициямен бір кешенде болатын біртұтас ансамбль ретінде жоспарланған.
** Сан-Дамазо (1510 ж. )
** Сан-Пьетро-ин-Монторио шіркеуінің жанындағы Темпьетто (1502 ж.) кіші шіркеуі
** Қасиетті Петр шіркеуі. (1506—1514 жж.). Браманте жоспарының негізінде бірдей ұшты грек кресті жатты. Бұрыштарда төрт күмбезді капеллалар, ал ішкі бұрыштарда төрт шіркеу мұнаралары орналасуы керек болатын. Композиция орталық-осьтік жəне нақты симметриялық болады деп жоспарланды. Брамантенің өліміне дейін тек төрт орталық пилон мен оңтүстік қабырғаның бір бөлігі салынып біткен болатын.
 
== Браманте туралы естелік ==
Сан-Пьетро-ин-Монторио шіркеуінің жанындағы Темпьетто (1502 ж.) кіші шіркеуі
Палаццо делла Канчеллерия (1499—1511 жж.). Фасады өте ұзын, ағашты қалауға еліктеме жасалып салынған. Композиция үш қанатқа бөлінген, сəндік безендіру толықтай дерлік кездеспейді. Екі қанаты - тоскандық ордендермен əшекейленген мұнаралардан тұратын аркадалар, үшіншісі -пилястра. Төменгі қанат мұнараларының түсі жоғарғы қанат мұнараларына қарағанда күңгіртірек.
Бельведер сарайы. (1505 ж.). Жүзеге асырылмаған. Террассалық композициямен бір кешенде болатын біртұтас ансамбль ретінде жоспарланған.
Сан-Дамазо (1510 ж. )
 
* Брамантенің есімімен Меркурийдегі кратер аталған.
Қасиетті Петр шіркеуі. (1506—1514 жж.). Браманте жоспарының негізінде бірдей ұшты грек кресті жатты. Бұрыштарда төрт күмбезді капеллалар, ал ішкі бұрыштарда төрт шіркеу мұнаралары орналасуы керек болатын. Композиция орталық-осьтік жəне нақты симметриялық болады деп жоспарланды. Брамантенің өліміне дейін тек төрт орталық пилон мен оңтүстік қабырғаның бір бөлігі салынып біткен болатын.
* Брамант терезесі – бұл екі жағынан пиластерлер мен жоғарғы бөлігіндегі архивольт құрған тікбұрышты форматтағы рамкаға қосылған жартылай шеңберлі, арка тәрізді терезе ашылуының ерекше түрі. Браманте алғаш рет Римдегі палазцо Канчеллерияның Оңтүстік қасбетін безендіруде қолданылған.
 
== Дереккөздер ==
Қызықты мəліметтер
 
# [http://temi.provincia.mi.it/bramante/bramante/ Донато Браманте өмірбаяны] (итальян тілінде)
Брамантенің есімімен Меркурийдегі кратер аталған.
Дереккөздер
76

өңдеме

Бағыттау мәзірі