Желім — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
Түйіндемесі өңделмейді
'''Желім''' — әр түрлі материалдарды бір-бірімен байланыстыратын зат. Желім материалдардың беткі қабаты мен желімдік қабаттың арасында [[адгезия|адгезиялық]] байланыс түзеді (қысқаша ''[[Адгезия]]''). Желім құрамына әр түрлі [[толықтырғыштар]], [[Еріткіштер|еріткіштер]], [[стабилизатор|стабилизаторлар]], [[Пластификатор|пластификаторлар]], [[эластификатор|эластификаторлар]], т.б. кіреді. Желім [[Органика|Органикалық]] зат [[органикалық]] және бейорганика|бейорганикалық]] болып бөлінеді. [[Органикалық]] желімге табиғи желім және жасанды желім жатады. Табиғи желімнің екі түрі бар:
# түрлі жануартектес өнімді ([[сүйек]], [[тер|тері]], т.б.) қайта өңдеу арқылы алынатын жануар желімі ([[казеиндік]], [[альбуминдік]], т.б.);
# [[крахмал]], табиғи [[каучук]], т.б. заттардан дайындалатын өсімдік желімі. Жасанды желім (мономер, олигомер, полимер және олардың қоспасы негізіндегі) термореактивті желім және термопластикалық желім, резина желімі болып бөлінеді. [[Бейорганика|Бейорганикалық]] желімге минералды желім ([[фосфат|фосфатты]], [[керамика|керамикалық]], [[силикат|силикатты]]) және металдық желім ([[Hg]], [[Ga]] сияқты сұйық металдар негізіндегі) жатады. Желім сұйық ([[ерітінді|ерітінділер]], [[эмульсия|эмульсиялар]], [[суспензия|суспензиялар]]), қатты ([[ұнтақ|ұнтақтар]])<refЖелімдер name=”source1”>табиги [[Қазақжәнө тіліжаеанды терминдербо сөздігі]]лып I том </ref><ref> Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау/ Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдаламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Абөлінеді.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5 </ref>Табиғи
желімдер өте ерте уақыттан белгілі. Адамзат оларды өсімдіктер мен жануарлар майынан (сіңір, сүйек, сүт, т.б.) жасаған. Желімдеуге
крахмал, каучук, целлюлоза, казеин, коллагенді ерте кезден-ақ
пайдалана білген. Ал жасанды желімдер, көбінесе, [[полимер|полимерлер]] негізінде
жасалады. Табиғи желімдерді 3 топқа бөледі: ''жануар текті'', ''өсімдік текті'' және
''минералдық''. Олардың кемшілігі: ылғал әсеріне төзімсіз, тез шіриді және
жабыстырғыш касиетін ұзақ уақыт сақтай алмайды.<ref name=”source1”> [[Қазақ тілі терминдер сөздігі]] I том </ref><ref> Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау/ Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдаламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5 </ref><ref>Химия: Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық / Ә. Темірболатова, Н. Нұрахметов, Р. Жұмаділова, С. Әлімжанова. – Алматы: «Мектеп» баспасы, 2007. – 352 бет, суретті. ISBN 9965-36-092-8 </ref>
 
==Пайдаланылған әдебиет</span>==
613

өңдеме

Бағыттау мәзірі