Тиіндер — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
Түйіндемесі өңделмейді
ш (Боттың үстегені: szl, vec, pms, sk, wa, qu, udm, gd, cv, ltg, lij, bar, stq, bat-smg, sco, simple, sh, dsb, nds, hsb)
{{Taxobox
'''Тиіндер''' (Sciurus) — екі қасқатісті кеміргіштер отряд тармағына жататын тиін тұқымдастарындағы сүткоректі жануарлардың бір туысы. Бұрынғы КСРО-да тиіндердің екі түрі кездеседі: 1) байырғы тиін, 2) Закавказ тиіні. Балаларын 35—40 күн көтеріп, жылына екі немесе үш рет туады. Терісі өте құнды.
| name = Тиіндер
| fossil_range = {{Fossil range|Middle Miocene|Recent}}
| image = Eastern Gray Squirrel 800.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = ''Sciurus carolinensis''
| regnum = [[Жануарлар]]
| phylum = [[Хордалылар]]
| classis = [[Сүтқоректілер]]
| ordo = [[Кеміргіштер]]
| subordo = [[Sciuromorpha]]
| familia = [[Sciuridae]]
| subfamilia = [[Sciurinae]]
| tribus = [[Sciurini]]
| genus = '''''Sciurus'''''
| genus_authority = [[Linnaeus]], 1758
| subdivision_ranks = Түршелері
| subdivision =
''Tenes''<br>
''Sciurus''<br>
''Hesperosciurus''<br>
''Otosciurus''<br>
''Guerlinguetus''<br>
''Hadrosciurus''<br>
''Urosciurus''
}}
'''Тиіндер''' ({{lang-la|Sciurus}}) — тиінтәрізділер тұқымдасының бір туысы. [[Еуразия]], Солтүстік және Оңтүстік [[Америка|Американың]] ормандарын мекендейтін 40-тан астам түрі белгілі. [[Қазақстан|Қазақстанның]] шығыс, орталық және солтүстік аймақтарында, [[Тянь-Шань]] мен [[Жетісу]] ([[Жоңғар]]) [[Алатау|Алатауының]] қарағайлы ормандарын мекендейтін 1 түрі – [[кәдімгі тиін]] (''Sciurus vulgaris'') бар. Оның тұрқы 16 – 28 см, салмағы 450 – 600 г. Түсі ақшыл сұр не жирен, үлпілдек, қалың жүнді, құйрығы ұзын (23 см-ге дейін). Құлағында шашағы болады. Ұясын ағаш басына кейде кеуегіне не жартас жарығына салады. Тиін – тұрғылықты аң, бірақ қорегі ([[шырша]], т.б. қылқан жапырақты ағаштардың тұқымы) тапшы болса, кейбір жылдары жаппай қоныс аударуы мүмкін. Қысқа қарай қор жинайды. 2 жаста жыныстық жағынан жетіліп, ақпан – наурыз айларында ұйығады. Жылына 2 рет (әр жолы 3 – 10) балалайды. Тиіндер терісі үшін ауланады.<ref>Қазақ ұлттық энциклопедиясы, 18 том</ref>
 
== Пайдаланған әдебиеттер ==
== Тағы қараңыз ==
<references />
 
{{zoology-stub}}
== Пайдаланылған әдебиеттер ==
{{wikify}}
* Т. Мұсақұлов, ОРЫСША-ҚАЗАҚША ТҮСІНДІРМЕЛІ БИОЛОГИЯЛЫҚ СӨЗДІК І-том ҚАЗАҚМЕМЛЕКЕТБАСПАСЫ, Алматы — 1959, Редакциясын басқарған: Биология ғылымының докторы профессор Т. Дарқанбаев
 
{{stub}}
 
[[Санат:Кеміргіштер]]
 
[[afals:EekhoringEichhörnchen]]
[[be-x-old:Вавёркі]]
[[an:Sciuridae]]
[[angbg:ĀcƿeornaКатерици]]
[[arbr:سنجابياتSciurus]]
[[astbxr:EsguiluХэрмэн]]
[[de:Eichhörnchen (Gattung)]]
[[az:Sincablar]]
[[baren:OachkatzlSciurus]]
[[bat-smges:VuoverieSciurus]]
[[et:Orav (perekond)]]
[[be:Вавёркавыя]]
[[fr:Sciurus]]
[[be-x-old:Вавёркавыя]]
[[it:Sciurus]]
[[bg:Катерицови]]
[[lt:Voverės]]
[[bn:কাঠবিড়ালী]]
[[lv:Parastās vāveres]]
[[bo:ནགས་བྱི།]]
[[brru:SciuridaeБелка]]
[[canl:EsciúridBoomeekhoorns]]
[[sah:Тииҥнэр уустара]]
[[ce:Тарсал]]
[[chytr:No'kéehoSciurus]]
[[cszh:Veverkovití松鼠屬]]
[[cv:Пакша]]
[[cy:Gwiwer]]
[[da:Egern]]
[[de:Hörnchen]]
[[dsb:Njewjericka]]
[[el:Σκίουρος]]
[[en:Squirrel]]
[[eo:Sciuredoj]]
[[es:Sciuridae]]
[[et:Oravlased]]
[[eu:Esziurido]]
[[fa:سنجاب]]
[[fi:Oravat]]
[[fr:Sciuridae]]
[[ga:Iora]]
[[gd:Feòrag]]
[[gl:Esquío]]
[[gv:Fiorag]]
[[he:סנאיים]]
[[hi:गिलहरी]]
[[hr:Vjeverice]]
[[hsb:Wjewjerčka]]
[[hu:Mókusfélék]]
[[id:Bajing]]
[[io:Skurelo]]
[[it:Sciuridae]]
[[ja:リス]]
[[ka:ციყვისებრნი]]
[[kbd:КӀэпхъ]]
[[kn:ಅಳಿಲು]]
[[ko:다람쥐과]]
[[ku:Sihorîk]]
[[kv:Ур]]
[[la:Sciurus]]
[[lb:Kaweechelcher]]
[[lij:Vinvèra]]
[[lt:Voveriniai]]
[[ltg:Raudonā vāvere]]
[[lv:Vāveres]]
[[mhr:Ур]]
[[mk:Верверици]]
[[ml:അണ്ണാൻ]]
[[mr:खार]]
[[ms:Tupai]]
[[my:ရှဉ့်]]
[[myv:Ур]]
[[nds:Katteker]]
[[nds-nl:Kateker]]
[[nl:Eekhoorns]]
[[nn:Ekornfamilien]]
[[no:Ekornfamilien]]
[[nrm:Jaqùet]]
[[nv:Hazéí]]
[[oc:Sciuridae]]
[[os:Æхсæрсæттæг]]
[[pap:Djaca di caña]]
[[pl:Wiewiórkowate]]
[[pms:Schërieul comun]]
[[pnb:گالڑ]]
[[pt:Esquilo]]
[[qu:Antharu]]
[[ro:Veveriță]]
[[roa-rup:Ververa]]
[[ru:Беличьи]]
[[sah:Тииҥниҥилэр кэргэннэрэ]]
[[sco:Ferret]]
[[sh:Crvena vjeverica]]
[[simple:Squirrel]]
[[sk:Veverica obyčajná]]
[[sl:Prave veverice]]
[[sq:Ketri]]
[[sr:Веверица]]
[[srn:Ekosi]]
[[stq:Kateeker]]
[[su:Bajing]]
[[sv:Ekorrar]]
[[szl:Wewjůrka]]
[[ta:அணில்]]
[[te:ఉడుత]]
[[th:กระรอก]]
[[tl:Iskwirel]]
[[tr:Sincap]]
[[udm:Коньы]]
[[uk:Вивіркові]]
[[vec:Schirato]]
[[vi:Họ Sóc]]
[[wa:Spirou (biesse)]]
[[zh:松鼠]]
[[zh-min-nan:Phòng-chhí]]
6528

өңдеме

Бағыттау мәзірі