Аспидтар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Аспидтар
Египет кобрасы, Naja haje
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Жануарлар
Жамағаты: Хордалылар
Табы: Бауырымен жорғалаушылар
Сабы: Қабыршақтылар
Кіші сабы: Жыландар
Ықшам сабы: Alethinophidia
Тұқымдасы: Elapidae
F. Boie, 1827

Аспидтар (лат. Elapidae) – 61 текті құраған 347 түр улы жыландардың үлкен тұқымдасы[1]. Тұқымдастың аты грек сөзінен гр. aspidos - "улы жылан" [2]. Тұқымдаста 2 үлкен тарап бар:

Биологиялық сипаттамасы[өңдеу]

Аспидтердің барлық түрі улы (улы тісі жоғары жақ сүйегінің алдынғы жағында ), өзге тісіне қарағанда, улы тісі ірілеу. Аспидтердің түсі әр түрлі болады. Жер бетінде, ағаш басында тіршілік ететін түрлері (көзілдірікті жылан, мамба т.б.) қоңыр, құм түсті, ал ін қазатын ұсақ түрлері айқын түсті, сақина тәрізді қызыл, сары, қара дақты.

Аспидтер бақа, кесіртке және тышқан тәрізді сүт көректілерді қорек етеді, басқа түрге жататын улы емес жыландарды да жейді. Көпшілігі жұмыртқа салады, жұмыртқасын тірі туатын түрлері де бар.

Таралуы[өңдеу]

Аспидтер жер шарының (Еуропадан басқа) субтропик және тропик аймақтарында, әсіресе Аустралия мен Африкада көп таралған. Аустралияда (қара ехидна), оңтүстік Азияда (крайтер, пама), Африкада (көзілдірікті жылан, мамба), Америкада тек бір туысы (маржан Аспидтер) бар. Азияда 31 түрі кездеседі. Түркменстанның, Өзбекстанның оңтүстігінде және Тәжікстанның оңтүстік-батысында орта азиялық көзілдірікті жылан тіршілік етеді. Ұсақ тістілері адамға онша қауыпты емес.

Тұқымдастың ішіндегі бөлінуі[өңдеу]

Elapinae тарабы:

  • Aspidelaps
  • Boulengerina
  • Bungarus
  • Calliophis
  • Dendroaspis
  • Elapsoidea
  • Hemachatus
  • Hemibungarus
  • Homoroselaps
  • Maticora
  • Micruroides
  • Micrurus
  • Naja
  • Ophiophagus
  • Paranaja
  • Pseudohaje
  • Walterinnesia

Hydrophiinae тарабы:

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Search results | The Reptile Database
  2. Үлгі:Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Амфибии и рептилии
  • Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972, 1 том