Мешһед

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Қала
Мешхед
парсыша: مشهد
Ел Иран
Остан Хорасан-Резави
Координатасы 36°18′25″ с. е. 59°36′15″ ш. б. / 36.30694° с. е. 59.60417° ш. б. / 36.30694; 59.60417 (G) (O) (Я)Координаттар: 36°18′25″ с. е. 59°36′15″ ш. б. / 36.30694° с. е. 59.60417° ш. б. / 36.30694; 59.60417 (G) (O) (Я)
Мэр Сейед Мохаммад Пежман
Құрылған уақыты 818
Жер аумағы 458 км²
Ресми тілі парсы тілі
Тұрғыны 2 868 350 адам (2007)
Тығыздығы 6262,77 адам/км²
Шоғырлануы 4 454 000
Уақыт белдеуі UTC+3:30
Ресми сайты [www.e-mashhad.ir www.e-mashhad.ir] Үлгі:Ref-fa
Мешһед (Иран)
Red pog.png
Имам Резыдің мешіті.

Мешһед,Мешхед дыбысталуы  (парсыша: مشهد‎ — машха́д)— Иранның солтүстік-шығысындағы қала. Хорасанның бас қаласы және ірі сауда, әкімшілік орталығы. Кешефруд өзенінің аңғарына орналасқан. Мұсылмандардың қажылыққа (имам Резаның мазарына) баратын орталығы («Екінші Мекке»).

Өнеркәсіп[өңдеу]

Металл өңдеу, тоқыма, былғары-аяқ киім, тамақ, құрылыс материалдары кәсіпорындары, университет бар. Майдагерлік кәсіпшілік (кілем тоқу, ыдыс жасау т. б.) дамыған.

Тарихы[өңдеу]

9 ғасырда Мешһед қаласының орнында Санабад қыстағы болды. Қыстақ Мешһед деген атпен алғашқы рет 10 ғасырдың аяғында араб географтарының деректерінде кездеседі. 11—12 ғасырда Мешһедті Ғазнауи әулеті мен салжщтар кезек биледі. 13 ғасырдың аяқ шенінде монғолдар Мешһедті қиратты. 14 ғасырдың аяғынан бастап Мешһед — Хорасанның бас қаласы. 15—17 ғасыр қарсаңында, Мешһедті алдымен Темір әулеті, онан кейін Сефеви әулеті иемденген кезеңдерде Мешһед гүлденіп өсті. 1736—47 жылы Мешһед— Нәдір шаһ мемлекетінің астанасы. 1795 жылы бүкіл Хорасанмен бірге Мешһедті Каджарлар бағындырды. Мешһедте һарун ар-Рашидтің зираты, Гауһашад (15 ғасыр), имам Реза (17 ғасырдың басы) мешіттері, Мешхедтің маңында ұлы ақын Фирдаусидің мазары бар.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ Совет Энциклопедиясы,8 том