Саийд Әли Мұхаммед Ширази Баб

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

БАБ, Саийд Әли Мұхаммед Ширази (20. 10.1819/20 — 9.7.1850) — Ирандағы діни және әлеуметтік-саяси қозғалыс басшыларының бірі.

Ол Ширазда саудагердің отбасында дүниеге келген. Жас кезінде Кербала мен Нажфке сапар шегіп, шейһшылдар ілімімен танысады. 1844 жылы 23 мамырда Саийд Әли өзін Баб, яғни, халыққа “құпия имамның еркін жеткізетін қақпамын” деп жариялады. Үш жылдан соң: “Мұхаммед пайғамбардың орнына келген жаңа пайғамбармын” деп, өзінің “Баян” (­BөM) атты шығармасын Құранды алмастыратын қасиетті жазба ретінде таныстырды. Бұл еңбегінде ол өз ілімінің барлық мұсылмандарды теңдікке жеткізетінін, сондықтан бабшылдар мемлекетін орнатып, бұл ілімді мойындамайтындарды елден аластау қажеттігін уағыздады. Осы күпірлігі үшін ол 1847 жылы тұтқындалып, Маку қамалында, кейін Чехрикте қамауда болды. Сол жылы бабшылдар қозғалысы күшейе түскен кезде, шаһтың әмірімен Тебризде атып өлтірілді. Бабтың “Баяннан” басқа “әд-Далайл саба”, ”Китаб ар-рух”, т.б. еңбектері бар.[1][2]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, I том
  2. Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1