Апельсин

Апельсин
	; Orange blossoms and oranges on tree
Ғылыми таптастыруы
Дүниесі:	Plantae;
Бөлімі:	Magnoliophyta;
Табы:	Magnoliopsida;
Кіші табы:	Rosidae;
Сабы:	Sapindales;
Тұқымдасы:	Rutaceae;
Тегі:	Citrus;
Түрі:	C. sinensis;
Екі-есімді атауы
	Citrus sinensis; (L.) Osbeck

Қазақша Уикипедияның мағлұматы

Мында өту: шарлау, іздеу

Апельсин – руталар тұқымдасының цитрус туысына жататын жеміс ағашы. Шыққан жері – Оңтүстік Қытай және Υндістан. Апельсиннің тәтті және ащы түрі бар.

Тәтті апельсин жабайы түрінде кездеспейді. Биіктігі 10-12 м, жапырағы қалың, сопақша, жоғары жағы сүйірлеу болып келеді. Гүлдері қос жынысты, ақ, жұпар иісті, гүл шоғырына бірден, кейде бірнешеуден орналасады. Жемісі көп ұялы, сортына байланысты сыртқы түрі, түсі (ақшыл сарыдан, қызыл сарыға дейін) әр түрлі болып келеді. Тәтті, шырынды. Жемісінің орташа салмағы 50-400 г, құрамында 75-88% су, 8-9% қант, 1.06-1.97% қышқыл, 70 мг С дәрумені, 0.9% илік заттар болады. Өсу жағдайына юайланысты 2-3 кезеңге бөлінеді. Апельсин жыл бойы өсіп, гүлдеп жеміс береді. Әр гектардан 20-25 т өнім алынады. Апельсин тұқымынан және ұластыру арқылы көбейеді. Тұқымынан егілсе 10-15 жылда, ал ұластырылғанда 3-4 жылда жеміс береді. Жемісін сол күйінде немесе қайнатып кондитерлік (варенье, джем, шырын, т.б.) тағамдар жасап жеуге болады.
Ащы апельсиннің биіктігі аласа(6-8 м) болып келеді. Тікенекті бұтақтарының ұзындығы 6-8 см, жемісінің сыртқы қабығы жылтыр, қызғылтым сары, бедерлі, шырыны өте ащы болады. Жемісі көбінесе, эфир майын алу үшін пайдаланылады, сондай-ақ тағам, кондитер және иіс су өнеркәсібінде қолданылады.

[өңдеу] Жетекші өндірушілер

Жетекші апельсин өндірушілері, 2005 (млн. тонна)
Үлгі:Country data Brasil Бразилия	17.8
АҚШ	8.4
Мексика	4.1
Үндістан	3.1
Қытай	2.4
Испания	2.3
Италия\|\| align="right" \| 2.2
Иран	1.9
Мысыр	1.8
Пәкістан	1.6
World Total	61.7
Source: UN Food & Agriculture Organisation (FAO)^[2]