Сарқырама

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мында өту: шарлау, іздеу

Сарқырама – судың өзен арнасын көлденең кесіп өтетін тік жартасты кертпештен құлап, тік ағуы. Тым қатты және борпылдақ жыныс қабаттары кезектесе қалыптасқан өңірлермен өтетін өзендер бойында пайда болады. Жиегі үнемі шайылу салдарынан Сарқырама өзен ағысын бойлай жоғары шегіне береді. Су бірнеше кертпештен каскад құрып құлауы мүмкін. Дүние жүзіндегі ірі Сарқырама: Оңтүстік Америкадағы Анхель (биікт. 1054 м), Африкадағы Тугела (биікт. 933 м) және Виктория (биікт. 120 м). Қазақстанда Алтай, Іле Алатауы, Жетісу Алатауы тауларының өзендерінде кездеседі.[1] Су бірнеше кертпештен қатарынан сарқырама легін құрай (каскад) құлауы мүмкін.


[өңдеу] Дүние жүзіндегі аса ірі сарқырамалар

Биіктігі Аты Мемлекет Өзен
979 м Анхель Венесуэла Чурун
948 м Тугела ОАР Тугела
914 м Три сестры Перу
900 м Олоупена АҚШ
895,4 м Умбилла Перу
860 м Виннуфоссен Норвегия Винну
850 м Балайфоссен Норвегия Балай
840 м Пуукаоку АҚШ
840 м Джеймс Брюс Канада
836 м Браун Жаңа Зеландия
820 м Струпенфоссен Норвегия Струпен
818 м Утигард Норвегия Утигардсельва
792 м Вайхилау АҚШ Вайхилау стрим
788 м Колониал Крик АҚШ Колониал Крик
774 м Монге Норвегия Монгельбек

[өңдеу] Ресей сарқырамалары

Биіктігі Аты Аймақ Өзен
482 м Тальниковый сарқырыма плато Путорана
~600 м Зейгалан Орталық Кавказ
328 м Кинзелюкский Саяны Кинзелюк
~250 м Чараор Шығыс Кавказ Чараор
~200 м Грандиозный Саяны Водопадный
~200 м Фишт Батыс Кавказ Пшеха
~160 м Учар Алтай Чульча
~150 м Киштинская Саяны Үлкен Кишта
141 м Илья Муромец Курилы, Итуруп
103 м Ашильтинский Шығыс Кавказ Ашильтинка

[өңдеу] Пайдаланылған cілтемелер

  1. Қазақ энциклопедиясы 8 том



Жеке құралдар
Есім кеңістігі

Нұсқалар
Көрініс
Әрекеттер
Шарлау
Баспа/экспорт
Құралдар
Басқа тілдерде