Қазақстанның Қарулы күштері
| Қазақстан қарулы күштері |
|
|---|---|
 Қазақстанның Қарулы күштерінің рәмізі |
|
| Құрылғаны | 1992 |
| Күштер тараулары | Құрлық күштері Әуе қорғанысы күштері Әскери-теңіз күштері Аэроұтқыр әскерлері Ракета әскерлері мен артиллериясы Арнайы әскерлер |
| Басшылық | |
| Жоғарғы Бас Қолбасшысы | Нұрсұлтан Назарбаев |
| Қорғаныс министрі | Әділбек Жақсыбеков[1] |
| Штаб бастықтары комитетінің төрағасы | Мұхтар Алтынбаев |
| Әскери қызметі | |
| Әскери қызмет жасы | 18 |
| Әскери қызметке шақыруы | 12 ай (ең кемінде) |
| Әскери қызметке қытынаулылар |
3,758,255 ер, жасы 15–49 (2005 сарап.), 3,822,845 әйел, жасы 15–49 (2005 сарап.) |
| Әскери қызметке жарайтындар |
2,473,529 ер, жасы 15–49 (2005 сарап.), 3,168,048 әйел, жасы 15–49 (2005 сарап.) |
| Шақыруға жасы жеткендер, жыл сайын |
173,129 ер (2005 сарап.), 168,697 әйел (2005 сарап.) |
| Шығындары | |
| Бюджеті | 1 498 999 781 (FY01) |
| ЖІӨ пайызы | 3.5% (2010 сарап.) |
| Қатысты баптар | |
| Дәрежелер | 1 |
Қазақстанның Қарулы Күштері — Қазақстан Республикасының әскери құрылымы әскери басқару органдарын, Қарулы Күштердiң түрлерiн, арнайы әскерлердi, тыл, әскери оқу орындары мен ғылыми мекемелердi қамтиды.
Соғыс уақытында құрамына қорғаныс министрлігіне қарайтын әскер түрлерiнен басқа Iшкi iстер министрлігінiң iшкi әскерлерi, Ұлттық қауiпсiздiк комитетiнiң шекара қызметi және басқа да әскерлерi, республикалық «Ұлан», азаматтық және аумақтық қорғанысты басқару мен құру органдары кiредi.
Мазмұны |
[өңдеу] Міндеттері
«Қазақстан Республикасының қорғанысы мен Қарулы Күштері туралы» Қазақстан Республикасының Заңы, 5-тарау, 18-тармағы бойынша: Қарулы Күштер агрессияға тойтарыс беруге, Қазақстан Республикасының аумақтық тұтастығы мен егемендігін қару-жарақпен қорғауға, мемлекеттік және әскери объектілерді күзетуге және қорғауға, әуе кеңістігін күзетуге, сондай-ақ Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шарттарға сәйкес міндеттерді орындауға арналады. «Қазақстан Республикасының қорғанысы мен Қарулы Күштері туралы» Қазақстан Республикасының Заңы, 4-бабы бойынша: Қарулы Күштер, басқа да әскерлер мен әскери құралымдар Әскери доктринаға және Қарулы Күштерді қолдану жоспарына сәйкес қорғаныс саласындағы міндеттерді орындайды.
[өңдеу] Бейбiт кезеңде
Республика Қарулы Күштерiне бейбiт кезеңде мынандай негiзгi мiндеттердi орындау жүктелген:
- әскери күштi, жауынгерлiк даярлықты қамтамасыз етiп, басқару органдары мен әскерлердi ел iшiндегi қақтығыстарды, Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасында немесе аумағының шегiнде туған кез келген заңсыз қарулы күш көрсетудi тұмшалап, тойтара алатын деңгейде ұстау;
- әуе кеңiстiгiн күзету, сондай-ақ, мемллекеттік шекараның жедел-стратегиялық тұрғыда маңызды өңiрлерiн жабу;
- маңызды әскери нысандарды күзету;
- елдiң кез келген ауданында жағдайды тұрақтандыру жөнiндегi батыл iс-қимылға әзiр болу;
- халықаралық мiндеттемелерге сәйкес бiтiмгершiлiк және өзге де операцияларға қатысу.
Бұл мiндеттердi орындауды Қарулы Күштер ҚР-ның басқа да әскерлерi мен әскери құрылымдарымен өзара тығыз iс-қимылда жүзеге асырады. Бұл ретте ҚР Ұлттық қауiпсiздiк комитетiнiң шекара қызметiне құрлықта, теңiзде, көлдерде және өзге де су айдындарында мемлекет шекараны күзету мен қорғау, сондай-ақ, лаңкестiкке (террорға), қару мен есiрткi саудасына қарсы күреске қатысу жүктеледi.
[өңдеу] Әскери доктринасы
Қазақстанның геосаяси жағдайы үлкен өзгерiстерге (экстремизм, шекараға таяу жерлерде әскери қақтығыстардың өршуi, жаңадан ядр. мемлекеттер пайда болуы, т.б.) ұшырауда.
- 2007 жылғы 21 наурызда Қазақстан Республикасы Президентінің № 299 Жарлығымен мемлекеттің әскери қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, соғыстар мен қарулы жанжалдарды болдырмауға, Қарулы Күштерді, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды дамыту мен қолдануға негіз қалаушы көзқарастар жүйесін білдіретін Қазақстан Республикасының жаңа Әскери доктринасы бекітілген болатын.
Әскери доктрина Қазақстан Республикасы Конституциясының негізгі ережелерін, Мемлекет басшысы жарлықтарының талаптарын, Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясын, Ұлттық қауіпсіздік стратегиясын, Қазақстан Республикасының заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілерін, сондай-ақ Қазақстан қатысушысы болып табылатын халықаралық шарттарды нақтылайды.
Әскери доктрина қорғаныстық сипатта, ол ұлттық мүдделерді қорғауды, елдің әскери қауіпсіздігіне кепілдік беруді батыл шеше отырып, Қазақстан Республикасының бейбітшілікке бейілділігін айқындайды, асимметриялық қатерлерге: терроризмге, экстремизмге, есірткі тасымалына, қаруды заңсыз таратуға, заңсыз көші-қонға қарсы күресті ескере отырып, Қарулы Күштерді, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды дамыту шарттары мен жаңа бағыттарын нақтылайды.
- Әскери доктрина ережелерін іске асыру әскери басқару жүйесін одан әрі жетілдіру, өзара байланысты саяси, дипломатиялық, экономикалық, әлеуметтік, ақпараттық, құқықтық, әскери және Қазақстанның әскери қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған басқа да шаралар кешенін жүргізу есебінен қамтамасыз етілетін болады.
[өңдеу] Өңірлік қолбасшылықтар
Құрлық күштерінің өңірлік қолбасшылықтары 2003 жылы құрылған.
[өңдеу] «Астана» өңірлік қолбасшылығы
«Астана» өңірлік қолбасшылығы Ақмола, Қарағанды, Қостанай және Солтүстік Қазақстан облыстарының әкімшілік шекарасында орналасады. Қолбасшылық штабы Қарағанды қаласында орналасқан.
Өңірлік қолбасшылық құрамына орталық бағынысты бөлімдер мен Әуе қорғанысы күштері әскерлерінен басқа аумақтық бөлініс шегінде орналасқан әскери бөлімдер кіреді.
«Астана» өңірлік қолбасшылығы — Қарулы Күштер Жоғарғы Бас қолбасшысы Ставкасының резерві.
[өңдеу] «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы
«Шығыс» өңірлік қолбасшылығы Шығыс Қазақстан және Павлодар облыстарының әкімшілік шекараларында орналасқан. Қолбасшылық штабы Семей қаласында орналасқан.
Өңірлік қолбасшылықтың құрамына Әуе қорғанысы күштерінің орталық бағыныстағы бөлімдері мен әскерлерін қоспағанда, аумақтық бөлініс шегінде орналасқан әскери бөлімдер кіреді.
[өңдеу] «Батыс» өңірлік қолбасшылығы
«Батыс» өңірлік қолбасшылығы Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Атырау және Маңғыстау облыстарының әкімшілік шекараларында орналасқан. Қолбасшылық штабы Атырау қаласында орналасқан.
Өңірлік қолбасшылықтың құрамына Әуе қорғанысы күштерінің орталық бағыныстағы бөлімдері мен әскерлерін қоспағанда, аумақтық бөлініс шегінде орналасқан әскери бөлімдер кіреді.
Өңірлік қолбасшылықтың негізгі міндеті — Каспий теңізінің қазақстандық секторында Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасына, аумақтық тұтастығына, егемендігі мен экономикалық мүдделеріне қол сұғылмауын қамтамасыз ету.
[өңдеу] «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығы
«Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығы Алматы, Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан және Қызылорда облыстарының әкімшілік шекараларында орналасқан. Қолбасшылық штабы Тараз қаласында орналасқан.
Өңірлік қолбасшылықтың құрамына Әуе қорғанысы күштерінің орталық бағыныстағы бөлімдері мен әскерлерін қоспағанда, аумақтық бөлініс шегінде орналасқан әскери бөлімдер кіреді.
«Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығының негізгі міндеті — елдің оңтүстік-шығыс шептерінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету.
[өңдеу] Ағымдық қару-жарағы
[өңдеу] Құрлық күштері
[өңдеу] Танктер
[өңдеу] Мотоәскер көліктері
[өңдеу] Сауытты көліктер
- БТР-70/80 - 200;
- БРДМ-2 - 140;
- HMMWV - 80;
- МТ-ЛБ - 180;
- ГАЗ-2330 «Тигр» - 70;
- БПМ-97 - 70;
- БРМ-1К - 140;
[өңдеу] Артиллерия
Towed Artillery
- 122mm D-30 - 400;
- 152mm 2А65 «Мста-Б» - 90;
- 152mm 2А36 «Гиацинт-Б» - 180;
Моторлы зеңбіректер
- 122mm Cemcep - 160;
- 120mm Aibat - 560;
- 122mm 2С1 «Гвоздика» - 120;
- 152mm 2С3 Акация - 120;
Дүркін артиллерия
- 120mm Naiza - 380;
- 220mm БМ-27 Ураган - 180;
- 122mm BM-21 - 150;
- 300mm БМ-30 Смерч - 15;
- 220mm ТОС-1А "Буратино" -15;
[өңдеу] Әуе қорғанысы күштері
| Ұшақ | Қызметте |
|---|---|
| С-130 | 2 |
| UH-1 | 4 |
| МиГ-29 | 40 |
| МиГ-31 | 43 |
| Mи-8/Ми-17 | 90 |
| Ми-24V | 42 |
| Mи-26 | 12 |
| Су-24 | 35 |
| Су-25 | 31 |
| Су-27/Су-23 | 34 |
| Ту-154 | 7 |
| МиГ-27 | 120 |
| МиГ-29 | 73 |
[өңдеу] Әскери-теңіз күштері
 |
Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |
Қарулы күштердің жағдайы тым әлсіз Қазақтардың
[өңдеу] Сыртқы сілтемелер
- Қарулы Күштер
- Photogallery of kazakhi army
- Kazakh armored forces parade (video)
- Military drill in Kazakhstan (video)
- Biz Türküz (Turkish union)
- Kazakhstan army (video)
- Kazakh - Turkish Brothers Storm
- Kazakh army (!NO PASARAN!)
- Kazakhstan Special Forces & Republic Guard (video)
- Kazakhstan Special Forces (video)
- Kazakh army, navy & air forces (video)
- Kazakh Airborne (video)
