Александр Гарсеванович Чавчавадзе

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Александр Чавчавадзе

Александр Гарсеванович Чавчавадзе (грузинше ალექსანდრე გარსევანის ძე ჭავჭავაძე ; 1786 жыл, Санкт-Петербург - 1846 жыл 6 қараша, Тифлис) - грузин ақыны, генерал-лейтенант.

Өмірбаяны[өңдеу]

Князь отбасында туған. Әкесі Ираклий II патшаның Екатерина II сарайындағы елшісі болды. Чавчавадзенің балалық шағы Санкт-Петербургте өтті, осында пансионда оқыды (1795 – 99). 1799 жылы Чавчавадзе отбасысы Тифлиске оралды. 1804 жылы таулық грузиндердің көтерілісіне қатысқаны үшін Чавчавадзе Тамбовқа жер аударылды. Кейіннен ақталып, Пажеск корпусына оқуға түсті, оны 1809 жылы бітірді. 1812 жылы Отан соғысына қатысты, Барклай-де Толлидің адьютанты болды. 1827 жылы генерал-майор дәрежесінде орыс-парсы соғысына қатысты. 1841 жылы генерал-лейтенант дәрежесін алды.

Чавчавадзе 1843 жылдан уақытының көбін әдеби қызметке арнады. Оның үйі әдеби салонға айналды. Кезінде мұнда А. С. Грибоедов та болды. Ол Чавчавадзенің қызы Нинаға үйленді. Чавчавадзе – грузин романтизмінің негізін салушы. Өлең жазуды 15 жасынан бастады. Оның поэзиясында махаббат лирикасы басты орын алды. Чавчавадзе шығармашылығына орыс және Батыс Еуропа әдебиетінің ықпалы зор болады. Оның көптеген жырлары мен романдары («Гокча көлі», 1841; «Кавказ», жариялануы 1852 т.б) халықтың сүйіп айтатын туындыларына айналды. Ол А. С. Пушкин, В. Гюго, П. Корнель, Вольтер тағы басқа шығармаларын грузин тіліне аударды. Чавчавадзе лирикалары дүние жүзі халықтарының көптеген тілдерінде жарияланды.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Барамидзе А., Радиани Ш., Жгенти Б., История Грузинской литературы, Краткий очерк, Тбилиси, 1958.