Ата

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Ата — туыстық қатынасты білдіретін атау.

  1. әкенің әкесі немесе ағасы;
  2. ерлі-зайыптылардың қайын әкесі (қ. Қайын ата);
  3. қадірлі қарт. Кіші ұрпақ үшін ол әрдайым А. дәрежесінде болады;
  4. адамдардың туыстық, қандастық жігі;
  5. ру тармақтары;
  6. Ежелгі, байырғы деген сөздердің баламасы (Ата мекен, ата кәсіп).

“Ата” — көне түркі дәуірлерінде әрі қолбасы, әрі елбасы болған кісілер есіміне жанама қосылатын атау. “Ата” сөзі тіркескен қасиетті орындардың бәрі де сондай адамдардың аттарымен байланысты болып келеді. “А.” — осындай жерді, мекенді киелі рухқа теңеуден шыққан. Демек, ол — ұран тектес сөз. Бұл, әсіресе, ежелден аталар рухына — аруаққа сыйынған түркі қауымдарына тән нәрсе. “А.” — көне замандарда ру, тайпа иелігіндегі белгілі-бір аймақ, өңір болса, бертін келе туған жер, Отан ұғымдарының баламасына айналған. Ол еліміздің, мемлекеттілігіміздің негізі. Аумалы-төкпелі заманда империялық отаршыл және кеңестік қызыл саясат салдарынан шетке ауып кеткен қандас бауырлар Қазақстанның егемендік алуына орай өз А-не қайтып оралуда. [1]

Қосымша мәліметтер[өңдеу]

Қазақ ойын карталарындағы «Ата» кескіні

Бірегей қазақ ойын карталарында ата тұлғасы «Өз жұрт» деген мастьке кіреді (символы - жылқы). Оның сан белгісі – он үш, демек қарапайым картадағы «король»-ге теңеуге болады.


Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2
Туыстық қатынастар
Санат:Отбасы

КүйеуӘйелӘкеАнаАтаӘжеБауырҚарындасӨгей ағаБалаҚызӨгей ұлӨгей қызАғаТәтеҚайын атаҚайын енеКіндік әкеКіндік шеше