Аякс (футбол клубы, Амстердам)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Аякс
Толық аты Amsterdamsche Football Club Ajax
Лақапаты Godenzonen (Құдай балалары)
Ajacieden (Аяксидтар)
Joden (Еврейлер)
Негізделген жылы 18.3.1900ж.
Стадион Амстердам-Арена
(Сыйымдылығы: 53 502[1])
Иесі Хенни Хенрихс
Бас жаттықтырушы Петер Бос
Лига Эредивизи
2015/16 2-ші орын
Team colours Team colours Team colours
Team colours
Team colours
 
Негізгі түсі
Team colours Team colours Team colours
Team colours
Team colours
 
Қонақты түсі

"Аякс" Амстердамдық футбол клубы (нидер. Amsterdamsche Football Club Ajax) - Амстердам қаласының, нидерландтық кәсіби футбол клубы. 1900 жылы құрылған. Клубтың стадионы, "Амстердам-Арена", 1996 жылы ашылып, "Олимпиадалық стадион"-нан соң ең үлкен стадион болып есептеледі, өз ішіне 52 мыңнан астам жанкүйерлерді сыйдырады. "Аякс" - өз елінің ең атақты клубы, 2013/2014 жылғы маусымда өздерінің тарыхындағы 33-ші Нидерландтық Чемпионатты ұтып алды. 1971 жылы "Аякс" "Фейеноордтан" соң Еуропалық Чемпиондар Кубогын ұтып алған екінші нидерландтық клуб болды және финалда гректік "Панатинаикос" клубын 2:0 есебімен жеңді. 1972 жылы клуб екінші рет ең басты еуропалық кубокты жеңіп алды және ол жерде миландық "Интернационалені" 2:0 есебімен жеңіп шықты. 1973 жылы амстердамдылықтар үшінші рет Еуропалық Чемпиондар Кубогын жеңіп, финалда туриндік "Ювентусті" 1:0 есебімен жеңді. "Аякс" сол кез үшін, тарихта мадридтік " Реалмен" қатар, екінші клуб болып, осы кубоктарды өз мұражайында сақтайтын құқықты алды. 1995 жылы "Аякс" қайтадан Чемпиондар Лигасын ұтып, финалдық ойында миладнық "Миланды" жеңді. "Аякс" тарихтағы айтылатын "Үлкен дулыды" (Кубок және Чемпиондар Лигасы, Кубок иегерлерінің Кубогы және УЕФА Кубогы) алған, 4 клубтың қатарына кіреді. Сонымен қатар, Нидерландтық Кубокты жеңуі бойынша рекордшы клуб болып есептеледі(18 жеңіс). Клубтың бас бапкері - Петер Бос, Франк де Бурдың отставкасынан соң, 2016 жылдың маусымында бас бапкердің лауазымын алды. Ал клубтың қазіргі капитаны - Дэви Классен.

Клубтық түстер, форма және танымбелгісі[өңдеу]

"Аякс" бастапқыда қара түсті формамен және ойыншылардың белінен байланған қызыл түсті белдікпен ойнаған, бірақ сосын униформа қызыл-ақ түсті теркөйлекке және қара түсті шолақ шалбарға алмасты. Қызыл, қара және ақ - бұл Амстердамдық жалаудың түстері. Бірақ Джон Криуэн атты бас бапкердің кезенінде клуб 1911 жылдан бастап, елдің түпкі чемпионатында ойнай бастаған, "Аякс" сол үшін өз формасының түсін ауыстыруға мәжбүр болды, себебі Роттердамдық "Спарта" клубында сондай бояудағы форма болды. Футболдық қауымдастықтың нұсқаулығына сәйкес, командалар, жоғары дивизионға өткенде өз формасының түсін ауыстыру керек еді, егер сол жоғарғы лигадағы қандай да бір клубтың формасының түсі дәл сондай болса. "Аякс" тік бойынша арқасында және кеудесінде бар қызыл түсті жолақты ақ майканы және ақ шолақ шалбарды таңдады. Айтарлықтай, бұл форма стилі қазіргі уақытта да, "Аякстың" бас нұсқаулықты формасы болып табылады. 1900 жылы, клуб құрылған кезде, оның эмблемасы "Аякстың", қызыл-ақ түсті көйлек киген, ойыншысының суреті болған. 1928 жылы 20-сыншы қыркүйекте клубтың эмблемасының Аякс атты гректік мифтарындағы батырдың басының суреті болды. 62 жылдан соң, клубтық эмблема қайтадан өзгеріске ұшырады. 1990 жылы 1 шілдеде әдетті Аякстың басының суреті 11 қара сызыққа ауысты, бірақ сол күйінше батырдың басының бейнесін сақтап қалды. Бұл 11 қара сызық, клубтың 11 ойыншысын суреттеді.

Стадион[өңдеу]

"Аякстың" бірінші шынайы стадионы, трибуналары бар, 1911 жылы ағаштан соғылып, "Хет Хаутен" деп аталды. Кейінірек, клуб 1928 жылдағы жаздық Олимпияда ойындарына арнайы соғылған стадионда ойнай бастады. Бұл стадионды, Ян Вилс атты сәулетші жобасын жасаған, "Олимпиадалық стадион" атты атын алды. 1934 жылы "Аякс" "Де Мер" атты, Амстердамның шығысында орналасқан, стадионға ауысты, бұл стадионда олар 1996 жылға дейін ойнады. 1996 жылы "Аякс" Амстердамның оңтүстік-шығыс жағында орналасқан жаңа басыбайлы стадионына көшті, ал ол стадионның аты "Амстердам-Арена" деп аталды, оның соғылуына $134 миллион жұмсалды. Стадион өз ішіне 53 мың жанкүйер санын сыйғыза алады, үй ішіндегі ойындардың орташа қатысушылығы 2004/2005 жылғы маусымға 48 мың жанкүйер болды. Аренада бүктемелі шатыры бар және ол Еуропадағы ең замандас стадиондар санына кіреді. Сонымен қатар, "Де Мер" стадионын бұзып, оның орнына тұрғын үй орамын соқты. Йохан Кройффтың өліміне байланысты, "Амстердам-Арена" стадионың Йохан Кройфф Аренасына өзгертпек болған. Бұл идея БАҚта және жай ғана жанкүйерлердің арасында белсенді түрде талқыланды және оң жақты қолдауды қабылдады.

Басқа клубтармен бәсекесі[өңдеу]

Соңғы жылдары чемпиондылыққа "Аякстың" басты бақасы "ПСВ" болды, бірақтан олардың негізді бақасы "Фейеноорд" болып қалды. Осы екі клубтың, осы екі ең үлкен қалалардың: Амстердам және Роттердам, бір-бірінен қатты ажырасатын, ойындары чемпионаттағы ең басты ойын болып есептеледі.

Қаржысы[өңдеу]

АҚ АФҚ Аякс[өңдеу]

"Аякс" өз акцияларын биржалық тізімге салған алғашқы Нидерландтық клуб болып есептеледі. Акциялардың қор биржасына шығу 11 мамыр 1998 жылы болды. Бір ақцияның құны 25 гюльденге тең болды, осылайша, клубтың жалып акциялық құны 120 млн гюльденге тең болды. Бірақтан, кішігірім қайтарудан соң, бір акцияның құны 3,5 еуроға дейін құлад. Қиын-қастаулық ескертпелері ептеуі, акционерлік қоғамның заңдық тірегі футболдық клуб үшін сай келмеді. Клубтың жанкүйерлері, клубтың спорттық мүдделері экономикалық мүдделермен бәсекелесіне қатты алаңдады. Бірақ, 2008 жылы клубтың комитеті, сол кезде Юри Коронелмен басқарған, листинг клуб үшін түк керек емес екенін шешті, содан соң клуб акциялардың дилистингін бастады. Дегенмен, клуб өз акцияларын қайтып сатып алуынан бас тартты. 2014 жылдың 1 шілденің мәліметтері бойынша, клубтың 1 акциясының құны 9,45 млн еуроға тең.

Демеушілер және серіктестер[өңдеу]

"Аякстың" алғашқы үлкен демеушісі япондық TDK компаниясы болды, олар электрондық компаненнтерді және ақпарат тасушыларды жасайды. Бұл компаниямен үш-жылдық келісімшарты 1982 жылы 1 шілдеде жасалды. "Аякс", өз футболкаларына демеушісінің атын қосқан, Нидерландтағы алғашқы футбол клубы болды. 1991 жылы "Аякста" титулдық демеушісі нидерландтағы ең үлкен ABN AMRO атты банкіне ауысты. 17 жыл бойы банк атауы футбол клубының формасында болды, тек 2007 жылы "Аякста" бірінші және соңғы рет Florius атауы болды, ол ABN AMRO-ның банктік программаның аты болған. 2008 жылы 1 шілдеде, Амстердамдық клуб AEGON атты сақтандырушы компаниясымен 6 жылдық демеушілік келісімшартты қолдады. Компанияның атауы клубтық формада 2013/2014 жылдың маусымының аяғына дейін орын алды. 2014 жылдың қыркүйегінде "Аякс" елдегі ең үлкен "Ziggo" атты оператормен келісімшартқа тұрды. Келісімшарт 4,5 жылға есептелген және 2015 жылдың 1-ші қаңтардан бастап іске асты.

  • Титулдық демеуші[2]:
    • Ziggo — елдегі ең үлкен кабельді операторлардың бірі;
    • Adidas — спорттық киімді және аяқ қиімді өндіруше, неміс концерні
  • Серіктестер[3]:
    • ABN AMRO — елдегі ең ірі банкетрдің бірі;
    • Anheuser-Busch InBev — сыра жасаушы компания;
    • Huawei — қытайлық ең ірі телекоммуникациялық компаниялардың бірі;
    • Cheng Shin Tire — тайваньдық шина өндіруші компания .
  • Демеушілер[4]:
    • AEGON — елдегі сақтандырушы компаниялардың ішіндегі көшбасшы компания;
    • CSU — ең ірі ұлттық клинингтік компания;
    • Hublot — швейцарлық сағат өндіруші компания;
    • Mercedes-Benz — неміс автоконцерні;
    • Sengled — жарықдиодтармен жарықтандыратын өндіруші;
    • Suitsupply — офицалдық тігінші;
    • Verwelius BV — құрылысшы компания;
    • VriendenLoterij — лотерея.
  • Өнім берушілер[5]:
    • KRAS — туроператор;
    • Groenhof Optiek — көзілдірік мен оптиканың өнім берушісі;
    • Stern Groep — автокөлікті жалға алу;
    • Muller Visual — полиграфияның өнім берушісі;
    • Herbalife — американдық азықтық компаниясы;
    • Gatorade — салқын сусындар;
    • ABAX — ақпараттық құралдар және қызметтер;
  • Медиа-серіктестер[6]:
    • De Telegraaf — Нидерландтағы ең ірі күнделікті газет шығарушы компания;
    • LeSports — спорттық телеарна;
    • Radio Veronica — ақпараттық-музыкалық радиостанция;

Комманданың негізгі құрамасы[өңдеу]

2016/17 жылдық маусымға
Мемлекет Позициясы Аты Туған жылы
1 Нидерланды Қақпашы Тим Крул 1988
2 Нидерланды Қорғаушы Кенни Тете 1995
3 Нидерланды Қорғаушы Джоэл Велтман 1992
4 Нидерланды Қорғаушы Джайро Ридевалд 1996
5 Колумбия Қорғаушы Давинсон Санчес 1996
6 Нидерланды ЖҚ Ришедли Базур 1996
7 Нидерланды Шабуылшы Анвар Эль-Гази 1995
8 Нидерланды ЖҚ Дэйли Синкгравен 1995
9 Буркина-Фасо Шабуылшы Бертран Траоре 1995
10 Нидерланды ЖҚ Дэви Классен Команда капитаны 1993
11 Германия ЖҚ Амин Юнес 1993
16 Германия Қорғаушы Хайко Вестерманн 1983
17 Чехия Шабуылшы Вацлав Черный 1997
19 Колумбия Шабуылшы Матео Кассьерра 1997
20 Дания Шабуылшы Лассе Шёне 1986
22 Марокко ЖҚ Хаким Зийех 1993
24 Камерун Қақпашы Андре Онана 1996
25 Дания Шабуылшы Каспер Дольберг 1997
26 Нидерланды Қорғаушы Ник Виргевер 1989
27 Сербия ЖҚ Неманья Гудель 1991
30 Нидерланды ЖҚ Донни ван де Бек 1997
33 Нидерланды Қақпашы Дидерик Бур 1980
34 Нидерланды ЖҚ Абдельхак Нури 1997
35 Нидерланды Қорғаушы Митчелл Дейкс 1993

Клубтың басқармасы[өңдеу]

Дирекциясы[7]

Лауазымы Аты
Атқарушы директор Майкл Кинсберген
Спорттық директор Марк Овермарс
Маркетинг бойынша директор Эдвин ван дер Сар
Финанстік директор Йерун Слоп

Байқаушы Кеңес[8]

Лауазымы Аты
Президент-комиссар Ханс Вейерс
Комиссар Тео ван Дёйвенбоде
Комиссар Лео ван Вейк
Комиссар Долф Колле
Комиссар Эрнст Лигтхарт

Атқарушы кеңес[9]

Лауазымы Аты
Төрағасы Хенни Хенрихс
Кеңестің Мүшесі Ян Бюскермолен
Кеңестің Мүшесі Кес Верворн
Кеңестің Мүшесі Роналд Пилор
Кеңестің Мүшесі Тонни Брёйнс Слот
Кеңестің Мүшесі Дик Схунакер
Кеңестің Мүшесі Мартен Олденхоф

Бапкерлік және медициналық штаб[өңдеу]

Бапкерлік персонал[10]

Лауазымы Аты
Бас бапкер Петер Бос
Бапкердің көмекшісі Деннис Бергкамп
Бапкердің көмекшісі Хендри Крюзен
Бапкердің көмекшісі Хенни Спейкерман
Қақпашылардың бапкері Карло Л’Ами

Медициналық персонал[10]

Лауазымы Аты
Физикалық дайындылықтың Менеджері Гэвин Беньяфилд
Sportarts физикалық дайындалық Дон де Винтер
Физиотерапевт Пим ван Дорд
Физиотерапевт Роналд Вермер
Ойын жаттықтурышысы Перри Августин
Ойын жаттықтурышысы Бьёрн Рекелхоф
Массажист Фредди Пейло

Жүруші персонал[10]

Лауазымы Аты
Команданың менеджері Тьерк Сметс
Ойыншылардың жүрушісі Герман Пинкстер

Бас бапкерлер[өңдеу]

Бас бапкер {{comment|М|Бапкердің мәртебесі} Кезеңі
Джон Кируэн 1910—1915
Джек Рейнолдс 1915—1925
Харольд Роуз 1925—1926
Сид Касл 1927—1928
Джек Рейнолдс 1928—1940
Ян Дистелбринк
м.а.
1940
Вильмош Хальперн 1940—1941
Вим Волкерс
Ари де Вит
1941—1942
Долф ван Кол 1942—1945
Джек Рейнолдс 1945—1947
Роберт Смит 1947—1948
Уолтер Крук 1948—1950
Джек Рейнолдс
м.а.
1950
Роберт Томпсон 1950—1953
Карел Кауфман
м.а.
1953
Вилли Штейскаль
м.а.
1953
Уолтер Крук 1953—1954
Карл Хуменбергер 1954—1959
Вик Букингем 1959—1961
Киф Спурджеон 1961—1962
Йозеф Грубер 1962—1963
Джек Роули 1963—1964
Бас бапкер М Кезеңі
Вик Букингем 1964—1965
Ринус Михелс 1965—1971
Штефан Ковач 1971—1973
Георг Кнобель 1973—1974
Бобби Хармс
м.а.
1974
Ханс Край 1974—1975
Ян ван Дал
м.а.
1975
Ринус Михелс 1975—1976
Томислав Ивич 1976—1978
Кор Бром 1978—1979
Лео Бенхаккер 1979—1981
Ад де Мос
м.а.
1981
Курт Линдер 1981—1982
Ад де Мос 1982—1985
Тонни Брёйнс Слот
Шпиц Кон
Кор ван дер Харт
м.а.
1985
Йохан Кройф 1985—1988
Шпиц Кон
Барри Хюльсхофф
Бобби Хармс
м.а.
1988
Бас бапкер М Кезеңі
Курт Линдер
1988
Шпиц Кон 1988—1989
Лео Бенхаккер 1989—1991
Луи ван Гал 1991—1997
Мортен Ольсен 1997—1998
Ян Ваутерс 1998—2000
Ханс Вестерхоф
м.а.
2000
Ко Адриансе 2000—2001
Рональд Куман 2001—2005
Тонни Брёйнс Слот
Рюд Крол
м.а.
2005
Данни Блинд 2005—2006
Хенк тен Кате 2006—2007
Адри Костер
м.а.
2007—2008
Марко ван Бастен 2008—2009
Джон ван 'т Схип
м.а
2009
Мартин Йол 2009—2010
Франк де Бур 2010—2016
Петер Бос 2016—қ.у.

Президенттер[өңдеу]

Президент Кезеңі
Флорис Стемпел 1900—1908
Крис Холст 1908—1910
Хан Даде 1910—1912
Крис Холст 1912—1913
Виллем Эгеман 1913—1925
Франс Схуварт 1925—1932
Мариус Колхас 1932—1956
Вим Волкерс 1956—1958
Ян Мелгерс 1958—1964
Яп ван Праг 1964—1978
Тон Хармсен 1978—1988
Михаэл ван Праг 1989—2003
Джон Якке 2003—2008
Юри Коронел 2008—2011
Хенни Хенрихс 2011—қ.у.

Құрметті мүшелер[өңдеу]

Қазіргі уақытта "Аякста" 40 құрметті мүшелер саны есептеледі.[11], Бұл тізімнің ішіндегі 39-ғы клубтың құрылымында жұмыс істеген немесе клубта әртүрлі уақытта ойнаған. Қазіргі тірі құрметті мүшелердің тізімі 6 адамнан тұрады, 7-шісі, Пит Кейзер, бұл тізімге бұрын кірген, бірақ 2011 жылдың мамырында бұл атақтан бас тартты.[12].

Қайтыс болған 40 құрметті мүшелердің тізімі[13]:

Жетістіктері[өңдеу]

Ұлттық[өңдеу]

Еуропалық титул[өңдеу]

Рекордшы Ойыншылар[өңдеу]

Нидерланд Чемпионатындағы ең үздік шабуылшылар.
Ойыншы
Голдар
Пит ван Ренен 273
Йохан Кройф 205
Шак Сварт 176
Хенк Грот 162
Пит Кейзер 146
Марко ван Бастен 129
Вим Волкерс 128
Руд Гелс 123
Ринус Михелс 122
Деннис Бергкамп 103
Геррит Фишер 97
Клубтың Нидерланд чемпионатында ойын өткізуі бойынша рекорды.
Ойыншы
Ойын саны
Шак Сварт 463
Вим Сюрбир 393
Данни Блинд' 372
Пит Кейзер 364
Бенни Мюллер 341
Руд Крол 339
Франк де Бур 328
Герард ван Дейк 325
Гер ван Маурик 316
Вим Андерисен 309
Геррит Кейзер 302

«Алтын Доп» Иегерлері[өңдеу]

Келесі футболшылар «Аякс» сатында өнер көрсетіп, «Алтын Допты» жеңді. :

«Алтын бутса» Иегерлері[өңдеу]

Келесі футболшылар «Аякс» сатында өнер көрсетіп, «Алтын Бутсаны», жеңді :

Еуропа Чемпиондары[өңдеу]

Келесілер "Аякстың" футболшылары болып, Еуропа Чемпиондары болды:

Сілтемелер[өңдеу]

  1. Amsterdam Arena breidt capaciteit uit naar 53.502 plaatsen.  (нид.). parool.nl. Тексерілді, 9 мамыр 2016.
  2. Hoofdsponsor.  (нид.). ajax.nl. Тексерілді, 7 тамыз 2016.
  3. Partners.  (нид.). ajax.nl. Тексерілді, 7 тамыз 2016.
  4. Sponsors.  (нид.). ajax.nl. Тексерілді, 7 тамыз 2016.
  5. Suppliers.  (нид.). ajax.nl. Тексерілді, 7 тамыз 2016.
  6. Media partners.  (нид.). ajax.nl. Тексерілді, 7 тамыз 2016.
  7. Ajax — Directie.  (нид.). ajax.nl. Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 шілде 2013. Тексерілді, 27 шілде 2013.
  8. Ajax — RvC.  (нид.). ajax.nl. Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 шілде 2013. Тексерілді, 27 шілде 2013.
  9. Ajax — Bestuursraad.  (нид.). ajax.nl. Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 шілде 2013. Тексерілді, 27 шілде 2013.
  10. a b c Ajax — Staf  (нид.). Officiele website van de AFC Ajax. Тексерілді, 25 маусым 2016.
  11. Overleden Ereleden van Ajax.  (нид.). ajax.nl. Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 желтоқсан 2012. Тексерілді, 6 желтоқсан 2012.
  12. Keizer zegt erelidmaatschap Ajax op: 'Het ontbreekt aan voetbalkennis'.  (нид.). voetbalzone.nl. Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 желтоқсан 2012. Тексерілді, 6 желтоқсан 2012.
  13. Overleden Ereleden van Ajax Ajax.nl