Бородин Александр Порфирьевич

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
A.
Бородин А.П.
A.
Орыс Химия қоғамының негiздеушiлерi. 1868

Бородин Александр Порфирьевич (12.11.1833, Ресей, Санкт-Петербург, — 27.2. 1887, сонда) — орыс композиторы, ғалым-химик, медицина ғылымдарының докторы (1858). Санкт-Петербург медицина-хирургия академиясын бітірген (1856). Санкт-Петербургте ғылыми-педагогикалық және қоғамдық қызметпен шұғылданды. 1862 жылдан адъюнкт-профессор, 1864 жылдан ординарлық (негізгі) профессор, ал 1877 жылдан академик. 1872 — 87 ж Дәрігерлік қыздар курсын ұйымдастырып, сонда ұстаздық етті. 1874 жылдан Медицина-хирургия академиясында химия лабораториясының жетекшісі болды. 19 ғ-дың 50-жылдарында фортепианоға арналған пьесалар мен романстар жаза бастады. Оның композиторлық шығарм. халқына деген сүйіспеншілікке, азаттық мұратын дәріптеу сезіміне толы. Б-ның елеулі шығармасы — орыс ұлттық музыкасындағы қаїармандық эпостың үлгісі — “Князь Игорь” операсы. Эпикалық романс-балладалармен (“Теңіз”, “Ну орман әндері”) қатар әзіл-сықақ әндер де жазды. Бородин — орыстың классикалық симфониясы мен квартетін жасаушылардың бірі. Орыс халқы мен Шығыс халықтары музыкасының сыр-сипатын терең сезініп, оны өз шығармаларында (“Орта Азияда” симфониялық көрінісі, т.б.) шеберлікпен пайдаланды. Оның шығарм. дәстүрін С.С. Прокофьев, Ю.А. Шапорин, Г.В. Свиридов, А.И.Хачатурян, т.б. әрі қарай жалғастырды. Бородин дәстүрі орыс, шет ел композиторларына елеулі әсер етті, Орталық Азия мен Кавказ халықтарының ұлттық муз. мәдениетін дамытуда маңызы зор болды.

Бала шақтан болашаққа...[өңдеу]

1833 жылы Петербургте дүниеге келген Александр бала кезінен француз , неміс , ағылшын , италиян тілдерін үйренеді. Оның анасы музыканы жақсы көретін . Тіпті , гитарада ойнайтын өнері болған . Александр жасында фортепиано ойнады. 1850 ж. дәрігерлік – хирургиялық оқуға түседі. 1858 жылы «ғылым докторы» атағын иеленеді. 1859 жылы Германияға келеді. Осы кезде Шопен , Шуман , Лист сияқты композиторлардың музыкаларын сүйіп тыңдайды. 1862 ж. Петербургке келіп , музыкамен айналысады. Оның 1-ші симфониясы 1869 жылы қойылды. «Спящая княжна», «Морская царевна», « Фольшивая нота» әндерімен қатар , романстарын жазды.1876 жылы «Князь Игорь» операсын жазуды бастайды. Бірақ бұл операсын өкінішке орай аяқтай алмай қалады. Оны композитор Римский-Корсаков аяқтады. Сөйтіп 1887 жылы о дүниеге аттанады.

Дереккөздер[өңдеу]

“Қазақ Энциклопедиясы”, II-том

"Орыс музыка әдебиеті" М.И.Александров