Вентспилс
| Қала | |||||
| Вентспилс | |||||
| латышша Ventspils | |||||
 | |||||
| |||||
| Әкімшілігі | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ел | |||||
| Статусы |
мемлекеттік маңызы бар қала | ||||
| Тарихы мен географиясы | |||||
| Координаттары |
57°23′23″ с. е. 21°33′52″ ш. б. / 57.38972° с. е. 21.56444° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 57°23′23″ с. е. 21°33′52″ ш. б. / 57.38972° с. е. 21.56444° ш. б. (G) (O) (Я) | ||||
| Құрылған уақыты |
1290 | ||||
| Бұрынғы атаулары |
1917 жылға дейін - Виндава | ||||
| Жер аумағы |
55,4 км² | ||||
| Орталығының биiктігі |
0 м | ||||
| Уақыт белдеуі | |||||
| Тұрғындары | |||||
| Тұрғыны |
35 914 адам (2026) | ||||
| Тығыздығы |
591 адам/км² | ||||
| Сандық идентификаторлары | |||||
| Телефон коды |
+371 (+371) | ||||
| Пошта индекстері |
LV-3601, LV-3602, LV-3605 | ||||
Вентспилс шекарасы
| |||||
 Ортаққордағы санаты: Вентспилс | |||||
Вентспилс (латышша Ventspils) — Латвиядағы мемлекеттік маңызы бар қала, теңіз порты. Вентспилс қаласының халқы 2026 жылы 35 914 адамды құрады.[1]
Географиялық орналасуы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Вентспилс — Латвияның солтүстік-батысында, Балтық теңізінің жағалауында Вента өзенінде (осы атаудан шыққан) орналасқан қала Курземе тарихи аймағының батыс бөлігінде, Ригадан 200 км және Лиепаяның солтүстігінде орналасқан. Климаты қоңыржай теңіздік, жазы жылы, қысы жұмсақ.[2]
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Қаланың негізі 13 ғасырға жатады, сол кезде неміс (ливон) орденінің рыцарлары осында Виндау қамалын салған. Ол 1290 жылы шежірелерде аталған. 14 ғасырдың аяғында Вентспилс елтаңбасы мен туы бар қала ретінде аталған. Сол кезде де Виндау (немесе Виндава) орден үшін маңызды сауда порты болған. Порт пен қаланың қарқынды дамуы Вентспилстің Ганзалық Одаққа кіруімен байланысты (14 ғасыр) болды. Балтық жағалауындағы рыцарлық ордендер жойылғаннан кейін (1562) Курземе (Курляндия) герцогтігі құрылды, онда Виндава маңызды позициясын сақтап қалды. 17 ғасырда Виндава кеме жасау орталығы ретінде белгілі болды. Швед-поляк соғыстары (Курземе Польшаның вассалы болды) қала қамалының қирауына әкелді.
Қала Ресейге қосылған кезде ол шағын қала болды. Порт пен қаланың қызметі 19 ғасырда кеме жасау мектебі ашылған кезде, кеме жасау өндірісі қалпына келтіріліп, теміржол салынып және порт кеңейтілген кезде жақсара бастады. Порт ауылшаруашылық өнімдерінің транзитін жүзеге асырды. Қаланың өсуіне Бірінші дүниежүзілік соғыс кедергі келтірді. 1940 жылы Латвияны Кеңес Одағының басып алуы Вентспилсті маңызды әскери базаға айналдырды, ал оның барлық кәсіпорындары мемлекет меншігіне айналды. Алайда, КСРО билігі кезінде порттың дамуы жалғасты, ал Вентспилс мұнай транзиті мен химиялық өнімдерді тасымалдау орталығына айналды.[3]
1960 және 1970 жылдар қаланың дамуындағы шешуші кезең болды. Осы уақытта Вентспилс Кеңес Одағының мұнай мен мұнай өнімдерін экспорттайтын ең ірі портына айналды. 1991 жылы, Латвия тәуелсіздігін қалпына келтіргеннен кейін, Вентспилс қала және порт ретінде экономикалық және саяси тұрғыдан қарқынды дамыды. Сонымен қатар, Вентспилс туристік бағыт ретінде дами бастады. Соңғы бес жылда Вентспилс Латвиядағы ең танымал туристік бағыттардың біріне айналды.[4]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
Вентспилс Вента өзенінің сағасында, Балтық теңізіне құятын жерде орналасқан және мұз қатпайтын маңызды порт болып табылады. Ресейден келетін мұнай мен басқа да минералды ресурстардың көп мөлшері Вентспилстегі кемелерге тиеледі.
Латвияның үш халықаралық әуежайының бірі — Вентспилсте орналасқан.
Вентспилсте тоғыз жалпы білім беретін күндізгі мектеп және бір орта кешкі мектеп бар. Жоғары білім беру және ғылым мекемелеріне мыналар кіреді:
- Вентспилс университетінің колледжі
- Рига техникалық университетінің Вентспилс филиалы
- Рига мұғалімдерді даярлау және білім беруді басқару академиясының Вентспилс филиалы
- Заң колледжінің Вентспилс филиалы
Көрікті орындары
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Қаланың XIII ғасырдан бастау алатын бай тарихы бар және осы тарихты көрсететін көптеген мұражайлар мен көрікті жерлер бар. Вентспилс теңіз өнімдерінен жасалған тағамдарымен танымал және жаяу серуендеу, велосипед тебу және су спорты сияқты белсенді демалыс орындарының танымал орны болып табылады.
Вентспилстегі ең танымал көрікті жерлер:
- Вентспилс жағажайы — Балтық теңізі жағалауында орналасқан әдемі құмды жағажай. Ол өзінің мөлдір суымен, ақ құмымен және жүзу, күнге қыздырыну, волейбол, виндсерфинг және кайтбординг сияқты көптеген іс-шараларымен танымал.
Вентспилс Олимпиада орталығы - Ливон орденінің қамалы — XIII ғасырда салынған және Вентспилстегі ең маңызды тарихи ғимараттардың бірі болып табылады. Қамал готикалық стильде қалпына келтірілді және қазір аймақтың тарихын көрсететін мұражай ретінде қызмет етеді.
- Вентспилс Олимпиада орталығы — 2012 жылғы Олимпиада ойындары кезінде спортшылар үшін салынған спорт кешені. Орталықта заманауи бассейн, спорт залы және басқа да бірқатар орындар бар.
- «Тарзан» шытырман оқиғалы саябағы — әртүрлі аттракциондар, арқан жолдары, өрмелеу қабырғалары және зиплайндары бар ашық шытырман оқиғалы саябақ. Саябақ балалы отбасылар мен шытырман оқиғаларды сүйетіндер үшін танымал орын.
- Теңіз жағалауындағы ашық аспан астындағы мұражай — жағажайдың жанында орналасқан бұл мұражай латыш жағалауындағы балықшылар мен фермерлердің дәстүрлерімен таныстырады. Мұражайда бірнеше сабан шатырлы ғимараттар, антикварлық қайықтар және балық аулау құралдары бар.
- Вентспилс мұражайы – ескі қалада орналасқан бұл мұражай Вентспилстің ежелгі заманнан бүгінгі күнге дейінгі тарихымен таныстырады. Мұражайда археологиялық қазбалардың, мәдени мұра нысандарының және фотосуреттердің үлкен коллекциясы бар.[5]
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Население Вентспилс. Тексерілді, 25 шілде 2026.
- ↑ Вентспилс. Тексерілді, 25 шілде 2026.
- ↑ Европа. Латвия. историческая область Курземе. Тексерілді, 25 шілде 2026.
- ↑ Вентспилс. Тексерілді, 25 шілде 2026.
- ↑ Карта Вентспилса. Тексерілді, 25 шілде 2026.
| ||||||||
.svg)