Геодезиялық белгі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту

Геодезиялық Белгігеодезиялық пункт центрінің үстіне орналасқан, ағаштан немесе металдан жасалған құрылғы. Геодезиялық Белгі пунктті көздейтін объект ретінде және сол пунктте бұрыштық және сызықтық өлшеулер жасау үшін қолданылады. Аспапты жер үстінде орналастырған жағдайда Геодезиялық Белгі пирамида түрінде, ал таулы жерлерде тастан қалаған тур түрінде жасалынып, көздеу нысанасы ретінде пайдаланылады. Аспап орналастырылатын алаңшамен жабдықталуына байланысты Геодезиялық Белгі қарапайым және күрделі болып бөлінеді.

Геодезиялық белгі - геодезиялық пункттің центріне салынатын, оның жергілікті жердегі орнын белгілейтін құрылғы; пунктке көздеу нысаны болатын геодезиялық белгілер пирамидалар, сигналдар, турлар және тағы да басқалары түрінде болады.

Геодезиялық белгі беру

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

көршілес геодезиялық пункттердің бір-біріне дұрыс көрінуін қамтамасыз ететін және геодезиялық аспаптар мен көздеуіш денені орнатуға арналған ағаш немесе металл пирамидалар.

Геодезиялық белгі биіктігі

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Геодезиялық белгінің сырткы бөлігі биіктігі 6—8 м-ге дейінгі тас немесе ағаш бағаналардан жасалады. Биіктіктері 6—8 м-ден 15 м-ге дейінгі геодезиялық белгілер қарапайым пирамида тәріздес, ал 15—18 м-ден биік белгілер күрделі белгілер болып есептеледі.

Геодезиялық белгіні орнату

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Геодезиялық пункт ұзақ мезгіл әрі орнықты сақталу үшін, оны белгілі бір терен біртұтас бетонмен бекітіп ортасына шойын марка орнатылған геодезиялық центр деп бетіне орнатылған НИ1 реперлерден немесе сына орнатылып тұрады. Тердің тарағанда көздеуіш ретінде пайдалану үшін визирлік цилиндр бекітілген пирамидалық мұнараны орнату. Оны геодезиялық белгі деп атайды. Құрылымына қарай геодезиялық белгілер: турлар, пирамидалар, қарапайым және күрделі белгілер болып белінеді.[1]

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6

“Қазақ Энциклопедиясы”, 2-том