Гүлтәжі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Гүлтәжі
Amaranthus retroflexus flower1.jpg
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Өсімдіктер
Бөлімі: Жабық тұқымдылар
Табы: Қос жарнақтылар
Сабы: Caryophyllales
Тұқымдасы: Қызылқұйрық тұқымдасы
Тегі: Amaranthus
Түрі: A. retroflexus
Екі-есімді атауы
Amaranthus retroflexus
L.
Синонимдері
  • Amaranthus bulgaricus Kov.
  • Amaranthus bullatus Besser ex Spreng.
  • Amaranthus chlorostachys Willk.
  • Amaranthus curvifolius Spreng.
  • Amaranthus delilei Richt. & Loret
  • Amaranthus johnstonii Kov.
  • Amaranthus recurvatus Desf.
  • Amaranthus retroflexus var. delilei (Richt. & Loret) Thell.
  • Amaranthus retroflexus subsp. delilei (Richt. & Loret) Tzvelev
  • Amaranthus retroflexus var. genuinus (L.) Thell. ex Probst
  • Amaranthus retroflexus var. rubricaulis Thell.
  • Amaranthus retroflexus f. rubricaulis Thell. ex Probst
  • Amaranthus retroflexus var. salicifolius <smal>lI.M.Johnst.
  • Amaranthus rigidus Schult. ex Steud.
  • Amaranthus spicatus Lam.
  • Amaranthus strictus Ten.
  • Amaranthus tricolor L.
  • Galliaria retroflexa (L.) Nieuwl.
  • Galliaria scabra Bubani

Гүлтәжі (лат. Amaranthus) – Қызылқұйрық тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Негізінен жылы және қоңыржай аймақтарда кездесетін 55-тей түрі белгілі. Қазақстанда барлық облыс жерінде өсетін 8 түрі бар. Бұлардың гүлдері ұсақ, дара жынысты, жапырақ қолтығына шоғырлана орналасқан. Жоғары жағы масақша немесе сыпыртқы гүлшоғырын құрайды. Аталығы 3 – 5, жатыны бір ұялы. Маусымқыркүйекте гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – домалақ, бір тұқымды қорапша. Тұқымы жасымық сияқты. Кейбір түрлері (қызылқұйрық Гүлтәжі, шашақты Гүлтәжі) ежелден дәнді дақыл болып саналады. Көпшілік түрін әдемі түсті жапырақтары мен салбырап тұратын гүлшоғыры үшін сәндік ретінде өсіреді[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ энциклопедиясы