Дарваз үңгірі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Дарваз үңгірі - Түркменистандағы газды кратер. Тұрғындар және көптеген саяхатшылар оны «Тозақтың қақпасы» деп атайды. Ербент ауылынан 90 шақырым қашықтықта орнласқан. Үңгірге таяу маңда тағы да осындай екі ойық бар. Бірақ, олар жанбайды және газ тегеуріні тым әлсіз. Тіпті, бір кратердің ішінде көгілдір түсті су ағып жатыр.

Сипаттама[өңдеу]

Атағы көпке танымал Қарақұм шөлінің қақ ортасында орналасқан үңгірдің диаметрі - 60 метр болса, тереңдігі - 20 метрге жетеді. Құдықтағы газ жердің өзінен бірнеше факельдерге жарылып шығып жатыр. Жеке жалындардың биіктігі - 10-15 метрден асады. Аталған "дүние кереметі" Түркіменстандағы Дарваз (Darvaza) деген жерде орналасқан. "Дарваз" сөзін аударғанда "есік" деген мағынаны білдіреді.

Тарихы[өңдеу]

1971 жылы Түркіменстан геологтары газ өндіру мақсатында арнайы ұңғыманы бұрғылау жұмыстарын бастаған болатын. Олар қызу жұмыс барысында жерасты кавернасына (ауру салдарынан бұзылған органикалық жасушалардағы тесік, қуыс) тап болады. Бұрғылау мұнарасы да, басқа да құралдар да төменге түсіп кетеді. Бақтарына орай, ешбір қызметші зардап шекпеген.

Аз уақыттан кейін техногенді жанар таудың аузынан(кратер) табиғи газ шыға бастайды. Абдырап қалған геологтар ешкім уланып қалмас үшін оны жағып жіберген көрінеді. Міне, содан бері көшпенділер мен туристер қауымының үрейін ұшырып жүрген алау еш өшкен емес. "Газды құдықтың" құшағында қаншама табиғи шикізаттың жанып кеткенін ешкім де дөп басып айта алмайды.

Табиғаты[өңдеу]

Бұл жер қаңырап бос тұр. Жан-жануарлардың өзі сасық иістен қашып жүріп тіршілік етеді. Ал үңгірге үңілгісі келіп жақындаған адам сол сәтте өліп кетеді екен.

Сілтемелер[өңдеу]