Мазмұнға өту

Диацетилен

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Диацетилен
style=max-height:120px;
style=max-height:120px;
Жалпы мәліметтері
Басқа атаулары

бутадиин

Химиялық формуласы

C4H2

Физикалық қасиеттері
Күйі

газ

Мольдік массасы

50,046 г/моль

Жылу қасиеттері
Балқу t

-36,4 °C

Қайнау t

10,3 °C

Классификациясы
CAS нөмірі

460-12-8

PubChem

9997

EINECS нөмірі

207-303-9

SMILES
 
InChI
 
InChI=1S/C4H2/c1-3-4-2/h1-2H LLCSWKVOHICRDD-UHFFFAOYSA-N
ChEBI

37820

ChemSpider

9603

Егер басқаша көрсетілмесе, деректер стандартты жағдайлар (25 °C, 100 кПа) үшін беріледі.

Диацетилен (сонымен қатар бутадиин деп те аталады) — формуласы C4H2 болатын органикалық қосылыс. Бұл екі үштік байланысы бар ең қарапайым қосылыс. Ол полииндер тізбегіндегі бірінші қосылыс болып табылады, теориялық тұрғыдан қызықты, бірақ практикалық мәні аз. Оның қасиеттері ацетиленге ұқсайды.

Қайда кездеседі

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Диацетилен Титан атмосферасынан және протопланеталық тұмандық CRL 618 нүктесінен оның сипаттамалық тербелмелі спектрі арқылы анықталған. Ол ацетилен мен этинилді радикал (C2H) арасындағы реакция нәтижесінде пайда болады деп ұсынылады; радикал ацетилен фотолизге ұшыраған кезде түзіледі. Бұл радикал ацетилендегі үштік байланысқа шабуыл жасап, төмен температурада да тиімді түрде реакцияға түседі. Диацетилен Айда да кездеседі.

Бұл қосылыс 1,4-дихлор-2-бутиннің дегалогендеу арқылы калий гидроксиді (спирттік ортада) көмегімен ~70°C-та дайындалуы мүмкін:[1]

Cl−CH2−C≡C−CH2−Cl + 2 KOH → H−C≡C−C≡C−H + 2 KCl + 2 H2O

Бис(триметилсилил)өқорғалған туындысы Хей қосылуы арқылы (триметилсилил)ацетилен-нен дайындалуы мүмкін:[2]

2 (CH3)3Si−C≡C−H → (CH3)3Si−C≡C−C≡C−Si(CH3) + H2

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. Verkruijsse, H. D.; Brandsma, L. (1991). "A Detailed Procedure for the Preparation of Butadiyne". Synthetic Communications 21 (5): 657. doi:10.1080/00397919108020833. 
  2. Graham E. Jones; David A. Kendrick; Andrew B. Holmes (1987). "1,4-Bis(trimethylsilyl)buta-1,3-diyne". Organic Syntheses 65: 52. doi:10.15227/orgsyn.065.0052.