Дүрбі сырға

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

ДҮМБІР СЫРҒА1 - конек, күбі, кеспек тэрізді пішінді сырга түрі. Күмістен кақталып, іші қуыс етіп жасалады. Ішіне үсақ қиыршық тас салынады.

Ш.Уәлиханов үстанган мылтыцтың дүмі. ҚР МОМ цорынан (КП 9410) ҚР MOM қорында этнограф-ғалым Шоқан Уәлиханов үстаған (КП 9410) мылтық Д.-і сақтаулы. XIX ғ. соңында Ресейде жасалған, үз. 45,5 см, ені 11,5 см болатын Д. ағаштан жасалған, оқпан қорабымен қоса, шүріппе доғасы мен ілмегі де сақталған. Оқпан қорабының сол жагында: «жогарьі мәртебелі Шоқан Уәлихановқа 1859 ж.» деп қырнап жазылган жазуы бар.

Дүм. ҚР МОМ цорынан (КП 1818)

ҚР MOM қорындағы келесі бір мылтықтың (КП 1818) Д.-і де агаштан жасалган. ¥з. 137 см, оқпанының үз. 93,5 см, калибрі 1,3 см. Д.-інің оң және сол жагындагы сары медальонга араб әрпімен жазулар жазылган, оң жагындагы жазуы өшіп қалган. Д.-інің оң жагында, оқпаны түсында конус формалы темір түтікше шегелен- ген. Сол жагындагы кішкене металл ілгекке шыгыршық тагылган.

Думбір сырга. Суретші Ж.Шәйкен Қозғалган кезде сыңгырлаган жагымды дыбыс шыгарады. сабагы тойнақ арқылы байланысады. Көлемі «цүсайын жүзім» немесе «келін бармақ» жүзіміндей, пішімі «қүрмага» үқсас.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2