Жем (өзен)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
(Жем өзені бетінен бағытталған)
Jump to navigation Jump to search
Жем өзені
Жем (Ембі) өзені (1900 жылғы)
Жем (Ембі) өзені (1900 жылғы)
Сипаттамасы
Ұзындығы 712 км
Су алабының
ауданы
40400 км²
Су алабы Каспий теңізі
Су ағысы
Бастауы Мұғалжар тауының оңтүстік-батыс беткейінен басталатын Жанай және Жалаңаш өзендерінің қосылған жері
 • Координаттары 49°10′ с. е. 58°45′ ш. б. / 49.167° с. е. 58.750° ш. б. / 49.167; 58.750 (G) (O) (Я) (T)
Сағасы Каспий теңізіне жетпей тартылып қалады.
 • Координаттары 46°45′ с. е. 53°10′ ш. б. / 46.750° с. е. 53.167° ш. б. / 46.750; 53.167 (G) (O) (Я)Координаттар: 46°45′ с. е. 53°10′ ш. б. / 46.750° с. е. 53.167° ш. б. / 46.750; 53.167 (G) (O) (Я) (T)
Орналасуы
Ел Қазақстан
Аймақ Ақтөбе облысы, Атырау облысы

Disambig gray.svg Басқа мағыналар үшін Жем деген бетті қараңыз.

Жем (Ембі) – Каспий алабындағы өзен.

Географиялық орны[өңдеу]

Ақтөбе және Атырау облыстары жерімен ағып өтеді. Ұзындығы 712 км, су жиналатын алабы 40 мың км²-ге жуық.

Бастауы[өңдеу]

Мұғалжар тауының 365 м-лік оңтүстік-батыс беткейінен басталатын Жанай және Жалаңаш өзендерінің қосылған жерінен бастау алады. Каспий ойпатының шығысын бойлай ағады. Каспий теңізіне жетпей тартылып қалады.

Гидрологиясы, сипаты[өңдеу]

Аңғары жоғарғы және орта ағысында жақсы байқалады. Төменгі ағысында тармақтар арқылы жалғасқан шағын шөл және сор тізбектерге айналған. Жағалауы құм және саз жыныстарынан түзілген. Арнасы ирелең келеді, көбіне қарасуларға бөлініп қалады.

Басты салалары: Темір, Атжақсы. Негізінен қар суымен толығады. Жылдық орташа ағысы (Дүйсеке ағысы тұсында) 488 млн. м3, орташа жылдық су ағымы Жанбике ағысы тұсында 11,3 м3/с. Қарашада суы қатып, сәуірде ериді. Өзенде алабұға, сазан, қамыс-қорысты жерде ондатр кездеседі. Жағасында Құлсары , Ақкиізтоғай елді мекендері орналасқан. Минералдылығы көктемде 400 мг/л, ең төменгі деңгейі кезінде 1500 мг/л. Жем ауыз су ретінде шабындық суғаруға, жайылым суландыруға пайдаланылады.

Бастауынан сағаға дейінгі жалпы құламасы 390 м. Су ағынының 96%-ы, өзен сағасында 100%-ға дейінгі мөлшері су тасуы кезінде қалыптасады.[1]

Дереккөздер[өңдеу]