Жербөгет

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Жербөгетөзен арнасын бөгеп, су қоймасын жасауға арналған гидротехникалык құрылыс. Жербөгет әр түрлі мақсаттарға пайдаланылатын су тораптарының құрамына кіреді және гидромелиорациялық құрылыстарда жиі колданылады. Жербөгет материалдары (мысалы, топырақ, грунт) жақын маңайдан табылуының мүмкіндігі мол болуы себепті кеңінен таралған. Тағы бір ерекшелігі — кез келген климаттық және геологиялық жағдайға қарамастан, жербөгетке қатысты жұмыс процесін үздіксіз жүргізе беруге болады. Топырақты үйінді бөгеттер үшін су сүзілуіне қарсы техникалық шаралар қолданады. Жербөгеттер биіктігіне сөйкес: аласа (арыны 15 м-ден кем) жербөгет , жоғары биіктікті жербөгет болып бөлінеді. Жербөгетті жобалау жөне тұргызу кезінде мына талаптар ескерілуі тиіс:

  • бөгеттің жоғарғы жөне төменгі беткейлерінің еңістігі кұрылыстың тұрақтылығын қамтамасыз етуі;
  • бөгет жақтаулары толқынның, мұздың жөне атмосфераның әсеріне қарсы тұратын қаптаулармен жабдықталуы;
  • бөгеттің кәріз құрылғылары сүзіліп шыққан суды басқа жаққа бүрып әкетуі.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, «Мектеп» баспасы, 2002 жыл.