Жер асты суының қоры

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Жер асты суының қорыжер асты суларының көп жылдар бойы шаруашылық мақсаттарға пайдалануға болатын, үздіксіз жиналып, толығып отыратын мөлшері. Ол табиғи қор, табиғи ресурс, пайдалану қоры болып бөлінеді. Табиғи қор – геологиялық мерзімде немесе көп жылдар бойы сулы қабаттарда, гидрогеологиялық құрылымдарда жиналған су мөлшері. Табиғи ресурс – жауын-шашынның, өзен суларының Жер бетінен оның астына әр мезгілде әр түрлі мөлшерде сіңуіне, Жер бетінің көп жылдық мерзімде ылғалдану режиміне сәйкес жер асты суының толығып отыратын бөлігі. Жер асты суының пайдалану қоры – аумағы белгілі сулы қабаттардан белгілі бір уақыт бойы, техникалық-экономикалық тұрғыдан тиімді түрде арнаулы су қабылдағыштар арқылы тәулігіне алынатын судың мөлшері. Олар халық шаруашылығындағы маңыздылығына, экономикалық тиімділігіне байланысты баланстағы және баланстан тыс қорлар болып 2 топқа бөлінеді. Зерттеліп барланғаннан кейін жоғары сапалы жер асты су қоры мемлекеттік балансқа алынады. Балансқа алынған су қорын пайдалану экономикалық жағынан тиімді болады. [1]

Жер асты су қорын жасанды толықтыру[өңдеу]

Жер асты су қорын жасанды толықтыру – жер бетіндегі ағынды судың бір бөлігін соңынан шаруашылықты пайдалану мақсатымен, жер асты сулы қабатына аудару, өткізу. Ол жер бедерінің табиғи ойпаң тұстары (жыра, құрғақ өзек, кеуіп қалған өзен, ескі қазба (карьер), т.б.) немесе судың грунтқа сіңуі үшін арнайы жасалатын құрылыстар (алап, канал, ұңғыма, құдық, т.б.) арқылы жүзеге асырылады. [2]

Тағы қараңыз[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ энциклопедиясы,3 том
  2. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9