Канна (антилопа)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Канна
Taurotragus oryx.jpg
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Жануарлар
Жамағаты: Хордалылар
Табы: Сүтқоректілер
Сабы: Жұптұяқтылар
Тұқымдасы: Қуысмүйізділер
Кіші тұқымдасы: Bovinae
Тегі: Канна
Түрі: T. oryx
Кіші түрі: * T. o. livingstonii
  • T. o. oryx
  • T. o. pattersonianus
Екі-есімді атауы
Taurotragus oryx
(Pallas, 1766)
Синонимдері

Канна (лат. Taurotragus oryx) - қуысмүйізділер тұқымдасының бір түрі. Канна аша тұяқты, сарғыл сұр түсті, сүтқоректі жануар.

Канна – Африкада кездесетін сирек аң. Бөкентұқымдастардың ішіндегі ең ірісі. Ол саванналар да, тропикалық ормандарда менкендейді. Каннаның салмағы бір тоннаға дейін тартса,бойы 2 метрге жетеді,сап секілді ұзын да өткір мүйізі бар. Каннаның күшті соққысынан барлық жыртқыштар, қаймығып қалады. Бұл бөкенің жаратылысы бейбітшілік сүйгіш, қолға тез үйренгіш түр.[1]

Сыртқы келбеті[өңдеу]

Тұрқы 3,5 м, биіктігі (шоқтығынан) 1,8 м, салмағы 500 кг -нан 900 кг-ға дейін, құйрығы 60 см. Мүйізі 85 см - дей (еркегінде де, ұрғашысында да болады) бұранда тәрізді, мойнының асты әукелі.Қалыңдау келген иықтары және екіден он беске дейін алдыңғы жағында ашық түсті жолақтары болады. Жүні сарғыш - қоңыр болып келеді. Ал уақыт өте келе ересек дербестерінде мойындағы жүні көкшл - сұр түске айналады. Ересек еркетерде мойындарында салбыраған тері және бастарында уыс шаш пайда болады.Жалпы сиырға ұқсайды, дегенмен әдемірек келеді.

Өмір сүретін жері[өңдеу]

Канна Шығыс және Оңтүстік Африкада таралған, үйірленіп жүреді, әр түрлі шөптесін өсімдіктерді, бұта мен ағаш жапырақтарын жейді. 8 жарым, 9 ай көтеріп 1 бұзау туады. Еті мен терісі пайдаланылады. Қолға тез үйренеді. Бұл жануар тәулігіне майлылығы 13% 7 л сүт береді.

Канналар

Жүріс-тұрысы[өңдеу]

Канна жай жануар екеніне қарамастан, 70 км/сағ жылдамдыққа дейін жүгіре алады. Сонымен қатар олар керемет секіреді. Күндізгі ыстық кезінде олар ағаштардың көлеңкесінде жатадыда, кешке қарай орындарынан тұрады. Канна жапырақпен, кейде шөппен қоректенеді және де алдыңғы тұяқтарымен жерді қазып ондағы кейбір түптерді жейді. Табындары 25 дарадан тұрады, бірақ қоршаған ортаның жағдайы жақсы болса 700 дараға дейін қосы алады.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ Энциклопедиясы, республикалық ғылыми-танмыдық, 2010 жыл ISSN 2078-6727