Катилинариялар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Цицерон Катилинаға қарсы сөйлеуі (Чезаре Маккари, 1882—1888)

Катилинариялар (лат. Orationes In Catilinam, Катилинаға қарсы сөйлеулер) — б.з.д 63 жылдың қарашасы мен желтоқсанында Катилинаның астыртын әрекетін ашуға бағытталған Рим сенатының консулы Цицеронның төрт сөйлеулері. Б. з. д. 61-60 жылдардағы автордың әдеби өңдеуі түрінде сақталып, бүгінгі күнге дейін жеткен. Бұл сөздер Катилина саяси қастандығы тарихының маңызды көзі, сондай-ақ шешендік өнердің көрнекті үлгісі болып табылады.

Катилинаға қарсы Цицерон төрт рет сөйледі:

  • Бірінші сөз (Сенатта, Статор Юпитер храмында, б. з. д. 63 жылдың 8 қарашасы);
  • Екінші сөз (Форумда, , б. з. д. 63 жылдың 9 қарашасы);
  • Үшінші сөз (Форумда, б. з. д. 63 жылдың 3 желтоқсаны);
  • Төртінші сөз (Сенатта, Келісім ғибадатханасында, б.з. д. 63 жылдың 5 желтоқсаны).

Сөйлеу сипаттамасы[өңдеу]

Катилниға қарсы бірінші сөз ең танымал болып табылады, себебі сөздің нәзік иірімінің күш-қуатын ажарландырушыларға, яғни кейіптеулерге, метафораларға және риторикалық сұрақтартарға толы. Сөздің алғашқы сөздері ең танымал латын цитаталарының бірі болды:

Қашанғы сен, Катилина, біздің тағатымызға қиянат жасай бермекшісің? Бізді кернеген ашуыңмен қашанға дейін қорламақшысың? Қай шегіңе дейін өзіңнің еріксінген дөрекілігіңмен даңдайсынбақшысың?

Дереккөздер[өңдеу]