Кахексия

	Кахексия
АХЖ-10	R6464.
АХЖ-9	799.4
MeSH	D002100
	Бұл үлгіні: көру • талқылау • өңдеу

Кахексия (көне грекше: kakos – „нашар“ + hexіs – жағдай) – адамның қатты арықтап, жүдеуі; біртіндеп семуі.^[1]

Этиологиясы

Аштықтан, витамин жетіспеушіліктен (бери-бери, цинга, пеллагра, мешел, тағы басқа аурулардан), қатерлі ісіктен , созылмалы, жұқпалы аурулардан (туберкулез, безгек, мерез, тағы басқа), бауыр циррозынан, организмнің күшәла, қорғасын, сынап, фтор, тағы басқа улы заттармен улануынан, ішкі секреция бездері ауруының асқынуынан болады.

Клиникалық көріністері

Организмде май мөлшері азаяды, кейде май қабаттары мүлдем жойылады. Май клетчаткалары ылғалданып, кілкілдек, қоймалжың түрге айналады. Мұны серозды сему (атрофия) деп атайды. Сондай-ақ, адамның бұлшық еттері босап, көзі шүңірейіп, сүйек остеопорозы (сүйек тіндерінің ыдырауы) басталады. Шашы құрғап, түсе бастайды, тырнақтары сынғыш келеді, тістері босап, түседі. Тері құрғап, ақшыл тартады, денеге қызыл түсті бөртпелер мен шиқан шығады. Кахексия кезінде гипотония (қан қысымы төмендеуі), қан аздық айқын байқалып, науқас әлсірейді. Кахексияны емдеу үшін ең алдымен ағзада метаболизм процесінің дұрыс жүруін қадағалау керек. Кахексияның қандай аурудан пайда болғанын анықтап, соған байланысты ем қолданылады.

Емі

Кахексиямен ауыратын науқастарды емдеу ең алдымен негізгі ауруға бағытталған, бірақ міндетті түрде науқастардың тамақтануын қалпына келтіру шараларын және оларға мұқият жалпы күтімді қамтиды. Рационға міндетті түрде ақуыздар мен майлар, дәрумендер енгізіледі, сонымен бірге жеңіл сіңірілетін өнімдерді қолдану ұсынылады. Тамақты қорыту және сіңіру бұзылған жағдайда панкреатин сияқты полиферменттік препараттар тағайындалады. Кахексиямен ауыратын науқастарды ауыр жағдайдан шығару үшін парентеральды түрде глюкоза, электролиттер, дәрумендер, ақуыз гидролизаттары, амин қышқылдарының қоспалары енгізіледі. Қажет болған жағдайда анаболикалық стероидтер қолданылады. Психогендік анорексияда емді психиатр тағайындайды және жүргізеді; тәбетті арттыратын препараттар қолданылуы мүмкін. Онкологиялық кахексияға қарсы қандағы НАД⁺ деңгейін ниацин көмегімен қалпына келтіру қолданылады.^[2]

Тағы қараңыз

Дереккөздер

↑ «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
↑ Beltrà, M., Pöllänen, N., Fornelli, C., Tonttila, K., Hsu, M. Y., Zampieri, S., ... & Penna, F. (2023). NAD+ repletion with niacin counteracts cancer cachexia. Nature Communications, 14(1), 1849. doi:10.1038/s41467-023-37595-6

Сыртқы сілтемелер

Бұл — мақаланың бастамасы.
Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.
Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет.

[source1-1] «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том

[2] Beltrà, M., Pöllänen, N., Fornelli, C., Tonttila, K., Hsu, M. Y., Zampieri, S., ... & Penna, F. (2023). NAD+ repletion with niacin counteracts cancer cachexia. Nature Communications, 14(1), 1849. doi:10.1038/s41467-023-37595-6

[1]

[2]