Көтібар Бәсенұлы

Көтібар Бәсенұлы
	Көтібар Бәсенұлы
	Бәсенұлы Көтібар
Туған кездегі есімі	Көтібар Бәсенұлы
Туған күні	белгісіз
Қайтыс болған күні	1823 (1833)
Қайтыс болған жері	Жайық маныңда
Ұлты	Қазақ
Осы үшін белгілі	Батыр, әйгілі Есет батыр әкесі
Балалары	7, соның ішінде Есет

Басқа мағыналар үшін Көтібар (айрық) деген бетті қараңыз.

Көтібар Бәсенұлы^[1]^[2]^[3] (1757^{[дереккөзі?]} – 1823 (1833), Жайық) — Әлімұлы тайпасы Шекті руынан шыққан халық батыры. Бәсен батырдың бес баласының біреуі.^[4]^[5]^[6]

Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалысы кезінде сарбаз жинап, Ресей үкіметінің отарлау саясатына қарсы күрескен.^[7] Жайық бойындағы бекіністерге бірнеше рет шабуыл жасаған. Көтібар батырдың жеті баласы болған, үлкені – атақты Есет Көтібарұлы батыр тарихи тұлға. Көтібар Бәсенұлы – “Айман-Шолпан” дастанында, М. Әуезовтің осы дастан желісімен жазылған пьесасының кейіпкері.^[8]^[9] 1823 жылы (немесе 1833) Ресей патшалығына қарсы қарулы ұлт-азаттық көтерілісін ұйымдастыру кезінде Ресей патшасының жалдамалы бас кесерлерінен қаза табады.^[6] Халық өз қаржыларына 2000 жылы Көтібар батырға Мұғалжар ауданы Ақкемер ауылында жаңадан кесене тұрғызады.^[6]

Тағы қараңыз

Көтібар Бәсенұлы кесенесі

Дереккөздер

↑ Көтібар батыр Бәсенұлының кесене-монументі (қаз.). «RUH.KZ» ақпараттық-танымдық порталы. «QazContent» акционерлік қоғамы. Тексерілді, 25 маусым 2026.
↑ КӨТІБАР БАТЫР БӘСЕНҰЛЫ МОНУМЕНТІНІҢ МАҢЫЗЫ ЗОР (қаз.). «Мұғалжар» аудандық қоғамдық-саяси газеті. Тексерілді, 25 маусым 2026.
↑ Мавзолей Котибар батыра Басенулы (орыс.). Ақтөбе облысының тарихи-мәдени мұра зерттеу, реставрациялау және қорғау орталығы. Тексерілді, 25 маусым 2026.
↑ Дала Геркулесі. Тауман Төреханов. – Алматы: Атамұра Корпорациясы, 2008. ISBN 9965-21-804-8
↑ Қанатты сөз – қазына. 1-кітап. Кеңес Оразбекұлы. – Litres, 2020. ISBN 9785042562884
1 2 3 Зердесінде Ұрпақтың - Ұжмақ Елі - "... Жазбады-ау, демесін". Тауман Төреханов. – Алматы: Атамұра Корпорациясы, 2001. ISBN 9965-00-029-8
↑ Тауман Төрехановтың ресми сайты, http://www.tauman-torekhanov.com, 2021 жылдың 7 қантар күні тексерілді
↑ "Қазақстан" ұлттық энциклопедиясы, Қазақ энциклопедиясының редакциясы, 1998 жыл, 10 томдық.
↑ Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8

Бұл — тұлға туралы мақаланың бастамасы.
Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.
Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет.

[RuhKz-1] Көтібар батыр Бәсенұлының кесене-монументі (қаз.). «RUH.KZ» ақпараттық-танымдық порталы. «QazContent» акционерлік қоғамы. Тексерілді, 25 маусым 2026.

[MugalzharKz-2] КӨТІБАР БАТЫР БӘСЕНҰЛЫ МОНУМЕНТІНІҢ МАҢЫЗЫ ЗОР (қаз.). «Мұғалжар» аудандық қоғамдық-саяси газеті. Тексерілді, 25 маусым 2026.

[AktobeNasledie-3] Мавзолей Котибар батыра Басенулы (орыс.). Ақтөбе облысының тарихи-мәдени мұра зерттеу, реставрациялау және қорғау орталығы. Тексерілді, 25 маусым 2026.

[DalaGerkulesi-4] Дала Геркулесі. Тауман Төреханов. – Алматы: Атамұра Корпорациясы, 2008. ISBN 9965-21-804-8

[KenesOrazbekuly-5] Қанатты сөз – қазына. 1-кітап. Кеңес Оразбекұлы. – Litres, 2020. ISBN 9785042562884

[ZerdesindeUrpaktin-6] 1 2 3 Зердесінде Ұрпақтың - Ұжмақ Елі - "... Жазбады-ау, демесін". Тауман Төреханов. – Алматы: Атамұра Корпорациясы, 2001. ISBN 9965-00-029-8

[7] Тауман Төрехановтың ресми сайты, http://www.tauman-torekhanov.com, 2021 жылдың 7 қантар күні тексерілді

[8] "Қазақстан" ұлттық энциклопедиясы, Қазақ энциклопедиясының редакциясы, 1998 жыл, 10 томдық.

[9] Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]