Лейцит

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Leucite

Leucite crystals in a rock from Italy
Негізі
Санаты Минерал
Химиялық формуласы K[AlSi2O6]
Strunz classification 9.GB.05
Crystal symmetry Tetragonal 4/m dipyramidal
Unit cell a = 13.056 Å, c = 13.751 Å; Z = 16
Ерекшеліктері
Түсі White to grey
Кристал пішіні Commonly as euhedral, pseudocubic crystals; rarely granular, massive
Сингониясы Tetragonal
Twinning Common and repeated on {110} and {101}
Үгітіндісі Poor on {110}
Агреттары Conchoidal
Беріктігі Brittle
Моль шкаласы бойынша минерал қаттылығы 5.5 - 6
Diaphaneity Transparent to translucent
Үлес салмағы 2.45-2.50
Оптикалық сипаты Uniaxial (+)
Refractive index nω = 1.508 nε = 1.509
Birefringence δ = 0.001
Дереккөздер [1][2]

Лейцит(грек. leіkos — ақшыл) — каркас құрылымды алюмосиликаттарға жататын минерал. Ол калийдің мөлшері жоғары магмалық балқымаларында пайда болады. Хим. формуласы K[AlSi2O6]. Құрамында K2O — 21,5%, Al2O3— 23,5%, SiO2— 55%, аздаған Na, Ca, Tі, Mg, Mn қоспалары ұшырасады. Сингониясы кубтық, 625 ӘС-дан төмен темп-рада кристалданады. Тау жыныстарында кристалдар және сеппелер түрінде кездеседі. Түсі ақ, сұрғылт, түссіз; шыныдай жылтырайды, тұнық; қатт. Моос шкаласы бойынша 5 — 6; тығызд. 2450 — 2500 кг/м3; Л. жоғары темп-рада және төмен қысымда пайда болады. SіO2 мөлшері аз эффузивті және гипабиссалдық сілтілі тау жыныстарына (лейцитит, лейцититтік базальт пен тефрит, шонкинит, италит, т.б.) тән. Тереңдегі сілтілі магмалық тау жыныстарында Л-тің орнына санидин мен гексигоналдық кальсилоттың (KAlSіO4) тұтасып біткен кристалдары пайда болады. Мұндай тау жыныстарды сынныриттер деп атайды. Табиғатта Л. өте сирек ұшырасады. Л. калий және алюминий алу үшін қолданылады. Қазақстанда Есіл өз. бойында кездеседі. [3]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Leucite on Mindat
  2. Handbook of Mineralogy
  3. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 Геология/Жалпы редакциясын басқарған — түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов — Алматы: "Мектеп" баспасы" Ж А Қ 2003. — 248 бет. ?SВN 5-7667-8188-1, ?SВN 9965-16-512-2