Мысыр жорығы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Б.з.б. 459—454 жылдары болған афиндықтардың және олардың Парсыға қарсы одақтастарының Грек-парсы соғыстарының кезінде болған әскери экспедициясымен шатастырмау керек.
Мысыр жорығы
Екінші коалиция соғысы
Baron Antoine-Jean Gros-Battle Pyramids 1810.jpg
Наполеонның тобы Мысыр экспедициясында,1798 жыл
Дата 1798-1801
Жер Мысыр, Сирия
Нәтижесі Ұлы Османлы Мемлекетінің жеңісі
Қарсыластар
Fictitious Ottoman flag 3.svg Ұлы Османлы Мемлекеті
Flag of Great Britain (1707–1800).svg Ұлыбритания
Mameluke Flag.svg Мәмлүктер
Flag of France.svg Франция
OrzelekPoniatowski.jpg Польша
Басқарушылар
белгісіз белгісіз
Қарсы күштер
белгісіз белгісіз
Әскери шығын
белгісіз белгісіз

Мысыр жорығы (фр. expédition d’Égypte; 1798-1801) — француз генералы Наполеон Бонапарт басқарған француз әскерінің Мысырға жасаған жорығы. Жорық Мысырды (Ұлы Османлы Мемлекетінің құрамында болған) жаулап алып, Үндістандағы Ұлыбританияның иеліктеріне соққы беру үшін ұйымдастырылды.

Тарихы[өңдеу]

1798 жылғы фрацуздардың стратегиялық картасы

1798 жылдың 19 мамырында француз эскадрасы 38 мыңдық әскермен Тулоннан шығып, 1 шілдеде Александрия маңына барып тоқтады. 21 шілдеде француз әскері мәмлүк әскерін қирата жеңіп, кейіннен Каирды алды. Тамыздың басында Әбукир түбінде ағылшын адмиралы Г. Нельсон француз флотын жойып жіберді, сөйтіп жорық әскері Еуропадан бөлініп қалды. 1798 жылдың 2 қыркүйегінде османлы сұлтаны III Сәлім Францияға соғыс жариялады. 1799 жылдың қаңтарында Ұлы Османлы Мемлекеті Ресеймен және Ұлыбританиямен одақтық шарттарға қол қойып, Францияға қарсы Екінші коалицияға қосылды. Наполеон Бонапарт әскерді тастап, Мысырдан кетуге мәжбүр болды. Оның орнын басқан генерал Ж.Б.Клебер 1800 жылдың 20 наурызында османлы әскерін қирата жеңді; Жерорта теңізіндегі орыс эскадрасының қимылы Мысырдағы француз әскерін әлсіретті. 1800 жылдың 14 маусымында Клебер қаза болды. Оның мирасқоры Ж.Мену 1801 жылдың көктемінде тізе бүгу туралы келісімге қол қойды.

Дереккөздер[өңдеу]