Октан
| Н-октан | |||
| | |||
| |||
| Жалпы мәліметтері | |||
|---|---|---|---|
| Химиялық формуласы |
C8H18 | ||
| Физикалық қасиеттері | |||
| Күйі |
сұйықтық | ||
| Мольдік массасы |
114,2285 г/моль | ||
| Тығыздығы |
0,703 г/см³ | ||
| Жылу қасиеттері | |||
| Балқу t |
-57 °C | ||
| Қайнау t |
125,52 °C | ||
| Классификациясы | |||
| CAS нөмірі |
111-65-9 | ||
| PubChem | |||
| EINECS нөмірі |
203-892-1 | ||
| SMILES |
CCCCCCCC (3D-моделі)
| ||
| InChI |
InChI=1S/C8H18/c1-3-5-7-8-6-4-2/h3-8H2,1-2H3
TVMXDCGIABBOFY-UHFFFAOYSA-N
| ||
| RTECS |
RG8400000 | ||
| ChEBI |
17590 | ||
| БҰҰ нөмірі |
1262 | ||
| ChemSpider | |||
| Егер басқаша көрсетілмесе, деректер стандартты жағдайлар (25 °C, 100 кПа) үшін беріледі. | |||
Октан — көмірсутек және алкан болып табылатын химиялық зат, химиялық формуласы C8H18, қысқартылған құрылымдық формуласы CH3(CH2)6CH3. Октанның көптеген құрылымдық изомерлері бар, олар көміртек тізбегіндегі бұтақталу орны бойынша ерекшеленеді. Сол изомерлердің бірі, 2,2,4-триметилпентан (көбінесе изооктан деп аталады), октан саны шкаласында стандартты мәндердің бірі ретінде қолданылады.
Октан — бензин және мұнай құрамына кіреді. Октан иіссіз, түссіз сұйықтық болып табылады. Молекулалық салмағы төмен қысқа тізбекті алкандар сияқты, ол айналымды, оңай тұтитын және улы зат болып табылады. Октан гептанға қарағанда 1,2–2 есе улы.[1]
Изомерия
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Октанның 23 изомері бар, олардың 8-де стереоцентр бар, ал 3-де екі стереоцентр бар.
Өндірісі және қолданылуы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Мұнай химиясында октандар әдетте жеке қосылыстар ретінде ажыратылмайды немесе тазартылмайды. Октандар белгілі бір қайнату фракцияларының құрамдасы болып табылады.[2] Мұндай фракцияларға жетудің жалпы жолы — изобутан мен 1-бутен арасындағы алкилеу реакциясы, нәтижесінде изооктан түзіледі.[3] Октан әдетте бояулар мен желімдерде еріткіш ретінде қолданылады.
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ 1988 OSHA PEL Project - Octane | NIOSH | CDC. www.cdc.gov. (27 ақпан 2020). Тексерілді, 19 сәуір 2024.
- ↑ Fractionation. www.appliedcontrol.com. Тексерілді, 19 сәуір 2024.
- ↑ Ross, Julian (January 1986). "Ullmann's Encyclopedia of industrial chemistry". Applied Catalysis 27 (2): 403–404. doi:10.1016/s0166-9834(00)82943-7. ISSN 0166-9834. http://dx.doi.org/10.1016/s0166-9834(00)82943-7.
| Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||