Мазмұнға өту

Октан

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Н-октан
style=max-height:120px;
style=max-height:120px;
Жалпы мәліметтері
Химиялық формуласы

C8H18

Физикалық қасиеттері
Күйі

сұйықтық

Мольдік массасы

114,2285 г/моль

Тығыздығы

0,703 г/см³

Жылу қасиеттері
Балқу t

-57 °C

Қайнау t

125,52 °C

Классификациясы
CAS нөмірі

111-65-9

PubChem

356

EINECS нөмірі

203-892-1

SMILES
 
CCCCCCCC (3D-моделі)
InChI
 
InChI=1S/C8H18/c1-3-5-7-8-6-4-2/h3-8H2,1-2H3 TVMXDCGIABBOFY-UHFFFAOYSA-N
RTECS

RG8400000

ChEBI

17590

БҰҰ нөмірі

1262

ChemSpider

349

Егер басқаша көрсетілмесе, деректер стандартты жағдайлар (25 °C, 100 кПа) үшін беріледі.

Октанкөмірсутек және алкан болып табылатын химиялық зат, химиялық формуласы C8H18, қысқартылған құрылымдық формуласы CH3(CH2)6CH3. Октанның көптеген құрылымдық изомерлері бар, олар көміртек тізбегіндегі бұтақталу орны бойынша ерекшеленеді. Сол изомерлердің бірі, 2,2,4-триметилпентан (көбінесе изооктан деп аталады), октан саны шкаласында стандартты мәндердің бірі ретінде қолданылады.

Октан — бензин және мұнай құрамына кіреді. Октан иіссіз, түссіз сұйықтық болып табылады. Молекулалық салмағы төмен қысқа тізбекті алкандар сияқты, ол айналымды, оңай тұтитын және улы зат болып табылады. Октан гептанға қарағанда 1,2–2 есе улы.[1]

Октанның 23 изомері бар, олардың 8-де стереоцентр бар, ал 3-де екі стереоцентр бар.

Өндірісі және қолданылуы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Мұнай химиясында октандар әдетте жеке қосылыстар ретінде ажыратылмайды немесе тазартылмайды. Октандар белгілі бір қайнату фракцияларының құрамдасы болып табылады.[2] Мұндай фракцияларға жетудің жалпы жолы — изобутан мен 1-бутен арасындағы алкилеу реакциясы, нәтижесінде изооктан түзіледі.[3] Октан әдетте бояулар мен желімдерде еріткіш ретінде қолданылады.

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. 1988 OSHA PEL Project - Octane | NIOSH | CDC. www.cdc.gov. (27 ақпан 2020). Тексерілді, 19 сәуір 2024.
  2. Fractionation. www.appliedcontrol.com. Тексерілді, 19 сәуір 2024.
  3. Ross, Julian (January 1986). "Ullmann's Encyclopedia of industrial chemistry". Applied Catalysis 27 (2): 403–404. doi:10.1016/s0166-9834(00)82943-7. ISSN 0166-9834. http://dx.doi.org/10.1016/s0166-9834(00)82943-7.