Он бір буынды өлең

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Он бір буынды өлең-қазақ поэзиясында бұрыннан жиі қолданып келе жатқан өлең өлшемі. Өлең тармағы үш бунақтан құралады. Басқа екі бунақ 3 буын, 4 буын, немесе, 4 буын, з буын болып еркін ауысып түсе береді. Ал соңғы үшінші бунақ үнемі 4 буынды болып келеді. Онбір буынды өлеңнің тағы бір өлшемдік үлгісі бар, оның өзгешелігі-алғашқы екі бунақтың екеуі де 4 буынды болып келеді.

      Қалың қара бұлт арылып басымнан, 
      Тәңір жазса, өш алармын қасымнан. 
      Жан бауырым, жыламашы егіліп,
      Мен садаға мөлдіреген жасыңнан. 

Бунақтардың орын ауыспайтындықтан, бұл өлшем түрінде өлең ырғағы біркелкілеу, сондықтан бұл негізгі түріне қарағанда азырақ қолданылады. Дегенмен, Абайдан кейінгі дәуірде бұл өлшем түрі көптеген ақындардың шығармаларында кездесіп отырады.

[1]

  1. Әдебиеттану терминдерінің сөздігі