Орман қазтамағы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Орман қазтамағы
Miskinis snaputis2a.jpg
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Өсімдіктер
(unranked) Қос жарнақтылар
Тұқымдасы: Қазтамақтар тұқымдасы
Тегі: Қазтамақ (Geranium)
Түрі: Орман қазтамағы'
Екі-есімді атауы
Geranium sylvaticum

Орман қазтамағы (лат. Geranium sylvaticum) - бұл өсімдік герань деп аталатын қазтамақтар тұқымдасы қазтамақ туысына жатады. Герань - гректің геранг (тырна) деген сөзінен шыққан, себебі, өсімдіктің тұқымы тырнаның тұмсығына ұқсайды.

Ботаникалық сипаты[өңдеу]

Illustration Geranium silvaticum.jpg
  • Биіктігі 80 см-ге дейін жететін, тамыры тік өсетін, көп жылдық, шөп тектес өсімдік.
  • Сабағының өн бойын түк басқан, жоғарғы жағында бұтақтары көп.
  • Тамырдан өсіп шығатын жапырақтарының сағақтары ұзын, ал сабақ жапырақтары отырмалы болады. Төменгі жағындағы жапырақтары 5-7-ге бөлініп тілімделген. Жапырақтарының екі жағын да түк басқан, шеттері ара тісті.
  • Гүлдері ірі, күлгін түсті, тостағанша, қалақшалары да, гүл тәжінің жапырақшалары да бес-бестен.
  • Жемісі құстың тұмсығына ұқсайтын қауашақ. Маусым-шілде айларында гүлдейді.

Өсетін жері мен таралу аймағы[өңдеу]

Еуразияның қоңыржай және салқын белдеулерінде таралған. Бұталардың арасында, орманды жерлерде, жарқабақтарда, ылғалды жерлерде өседі.

Құрамы, емдік қасиеті және қолданысы[өңдеу]

Құрамында илік заттар, алкалоидтар, шайыр, эфир майлары, қоймалжың, ащы заттар бар.
Өсімдіктен жасалған дәрілерді аш ішектің қабынуын және іштің өтіп ауырғанын емдеу үшін пайдаланады. Халық медицинасында өсімдіктің тұнбаларымен ауыз бен тамақты шаяды.[1]
Маталарды бояу үшін пайдаланады. Әсемдік үшін өсіріледі. Аралар үшін бал нәрі.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы "Қазақстан" 1982, 188 бет.