Орхей
| Қала | |||||
| Орхей | |||||
| рум. Orhei | |||||
 | |||||
| |||||
| Әкімшілігі | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ел | |||||
| Аудан | |||||
| Тарихы мен географиясы | |||||
| Координаттары |
47°22′59″ с. е. 28°49′23″ ш. б. / 47.38306° с. е. 28.82306° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 47°22′59″ с. е. 28°49′23″ ш. б. / 47.38306° с. е. 28.82306° ш. б. (G) (O) (Я) | ||||
| Құрылған уақыты |
1554 | ||||
| Алғашқы дерек | |||||
| Жер аумағы |
16,5 км² | ||||
| Орталығының биiктігі |
68 м | ||||
| Уақыт белдеуі | |||||
| Тұрғындары | |||||
| Тұрғыны |
33 600 адам (2026) | ||||
| Сандық идентификаторлары | |||||
| Телефон коды |
+373 235 ----- | ||||
| Пошта индексі |
MD-3500 | ||||
Орхей шекарасы
| |||||
 Ортаққордағы санаты: Орхей | |||||
Орхей (рум. Orhei) — Молдовадағы қала және муниципия, Оргеев ауданының орталығы. Орхей қаласының халқы 2026 жылы 33 600 адамды құрады.[1]
Географиялық орналасуы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Кишиневтен солтүстікке қарай 40 км жерде, Реут өзенінің жағасында орналасқан.
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Қала атауының шығу тегі туралы бірнеше гипотеза бар. Кейбіреулердің айтуынша, «Орхей» «бекініс» деп аударылады. Кейбіреулері оның венгр тіліндегі «ваар» сөзінен, яғни «қала» немесе татар тіліндегі «орга» сөзінен, яғни «ханның резиденциясы» деген сөзден шыққанын көрсетеді.
Қала ескі Петродава бекінісінің орнында құрылған. Оның нақты құрылған күні белгісіз, бірақ ғалымдар оның кем дегенде 700 жылдық жасы бар деп есептейді. 16 және 17 ғасырларда қала бастапқы орнынан 18 шақырым солтүстікке көшірілді. Ескі Орхей сәулет және тарихи қорығы қазір ескі жерде орналасқан. 1554 жылы қаланың жанында, Кула мен Реут өзендерінің қосылатын жерінде бөгет салынып, көл пайда болды. Қала Василе Лупудың билігі кезінде, Орхей сауда орталығына айналып дамыды. Лупудың кезінде қалада Әулие Деметрий соборы және тағы он бес монастырь мен шіркеу салынды.
1883 – Орхей уездік қалаға айналды. Қолөнер өндірісі дамып, қала халқы өсті. 1947 жылы, уезд таратылғаннан кейін, Орхей аудан ортаплығы болды. 1949-1952 және 1962-1991 жылдары Молдова КСР-нің республикалық бағыныстағы қала мәртебесіне ие болды.[2]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Өнеркәсіп секторы қаланың негізгі экономикалық секторы болып табылады және оған өнеркәсіптік кәсіпорындар кіреді. «Orhei-Vit», «Chateau Vartely», «Fabrica de Pâine», «Orhei-Vin» және «Codru» холдинг компаниясы сияқты ірі кәсіпорындар қала экономикасында маңызды рөл атқарады. Өнеркәсіп секторы қаланың басым экономикалық салаларының бірі болып табылады және азық-түлік өнімдерін, шырындарды, консервілерді, темекілерді, алкогольді және алкогольсіз сусындарды, тұрмыстық тауарларды, галантерея бұйымдарын және аяқ киім өндірісін қамтиды. Құрылыс қызметі де жандануда.
Сауда және қызмет көрсету жергілікті экономиканың маңызды саласы болып табылады. Байланыс, денсаулық сақтау, білім беру және басқа да қызметтер нарығы кеңейді.[3]
Көрікті орындары
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Орхейдің ең көрікті жерлерінің қатарына жартасқа ойылып салынған және айналадағы ауылдық жерлердің таңғажайып көріністерін ұсынатын Орхейул Вечи монастыры және әдемі фрескалары мен сәулетімен ерекшеленетін Курчи монастыры кіреді.
Орхейдің көрікті жерлері:
- Бутучень қоңырау мұнарасы — Орхеюл Вечи маңындағы Бутучени ауылында орналасқан. Бастапқыда 19 ғасырда шіркеу ретінде салынған қоңырау мұнарасы кейінірек қоңырау мұнарасына айналдырылды. Туристер айналадағы ауылдық жерлердің таңғажайып көріністерін тамашалау үшін мұнараның басына шыға алады.
- Pivnitele din Branesti шарап қоймасы — Орхей маңындағы Бранести ауылында орналасқан. Ол жоғары сапалы шараптарымен және ерекше жер асты қойма жүйесімен танымал. Туристер қоймаларды аралап, жергілікті шараптардың дәмін тата алады.
- Мария Дормата монастырі — Орхей маңындағы Разени ауылында орналасқан шағын монастырь.
- Орхей хайуанаттар бағы — Ескі Орхей маңында орналасқан шағын хайуанаттар бағы. Онда аюлар, жолбарыстар, маймылдар және құстар сияқты әртүрлі жануарлар мекендейді. Туристер хайуанаттар бағында серуендеп, жануарларды жақыннан бақылай алады.[4]
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Население Орхей. Тексерілді, 27 маусым 2026.
- ↑ Европа. Молдова. Тексерілді, 27 маусым 2026.
- ↑ ТУРИСТИЧЕСКИЙ ОРГЕЕВ » Экономика. Тексерілді, 27 маусым 2026.
- ↑ Карта Орхея. Тексерілді, 27 маусым 2026.
| ||||||
