Тарихшы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Ең алғашқы тарихшы Геродот Галикарнаасский

Тарихшы — бұл белгілі тарихи процесстер мен фактілер туралы білімді басшылыққа алып, адамзаттың өткенін зерттейтін маман.Олардың басты міндеті - қажетті оқиға туралы ақпарат жинау, оны талдау және шынымен қалай болғанын анықтау. Тарихшылар өздерінің жаңалықтары туралы ғылыми басылымдарда айтады. Олар сонымен қатар ғылыми конференцияларға, оның ішінде шетел тіліндегі конференцияларға жиі қатысады, сондықтан тарихшы үшін бір немесе бірнеше шетел тілін білу өте маңызды.

Сипаттамасы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Тарихшылар бірнеше мыңжылдықтар бойы адамдардың өмірін зерттеп келеді. Ыңғайлы болу үшін зерттеу нысаны шартты түрде 3 үлкен бөлікке бөлінді: Ежелгі әлем; Орта ғасыр; Жаңа уақыт. Тарихшы ғалым не істейді? Ол тарихи ақпараттарды жинайды және түсіндіреді, зерттеулер жүргізеді, архивтегі құжаттармен және басқа материалдармен жұмыс істейді. Мұндай жұмыс қалай көрінеді? Алдымен маман ежелгі мәтінді қайта оқиды. Содан кейін ол оның авторын белгілейді, адресатты анықтайды, жасалған күні мен осы құжаттың түрін бекітеді. Осыдан кейін ол ақпарат көзінен алынған ақпаратты ол туралы мәліметтермен синтездейді. Нәтиже - түпкілікті деректерді түсіндіру. Тарихшы өз жұмысында геральдика, нумизматика, сфрагистика (итбалықтарды зерттейтін ғылым), палеография және т. б. озық тәжірибелерді қолданады. Тарихшы мамандығы құжаттар қоймасындағы, мұрағаттар мен кітапханалардағы, мұражайлар мен көрме залдарындағы қызықты, бірақ мұқият жұмыспен байланысты. Мұндай маман жұмысының бөлігі этнографиялық және археологиялық экспедициялар, симпозиумдар мен ғылыми конференцияларға міндетті түрде қатысу болып табылады. Шетел тарихымен айналысқысы келетіндер шетелге жиі іссапарға шығуға дайын болуы керек. Тарихшы келесі мекемелерде жұмыс таба алады:

Тарихшы болу жолдары[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Бұл бағыттағы алғашқы қадам - жоғары білім алу. Осы кәсіптің өкілі болғысы келетіндерге келесі дайындық бағыттарына назар аудару ұсынылады:

Міндеттер ауқымы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Жоғарыда айтылғандай, әр тарихшының басты міндеті - өткенді мұқият зерттеу. Осыған сүйене отырып, ол кітапханаларға, мұрағаттарға, мұражайларға үнемі барып, археологиялық қазбалар жүргізіліп жатқан жерлерде болуы керек. Нақты халықтардың тарихын зерттейтін мамандық өкілдері этнографиялық экспедицияларға қатысуға және іссапарларға саяхаттауға міндетті. Сонымен бірге тарихшы қызметінің едәуір бөлігі динамикалық тұрғыдан айтарлықтай аз. Оған әртүрлі тарихи дереккөздерді мұқият зерделеу үшін көп уақыт жұмсауға тура келеді. Мұндай еңбектің жемісі - жаңа ғылыми мақалалар немесе тұтас кітаптар. Оларды жазу барысында маман тек өзінен бұрынғылардың тәжірибесін басшылыққа алып қана қоймай, сонымен қатар жаңа зерттеу әдістерін ұсынуға тырысуы керек. Бұл мамандықтың кейбір өкілдері тікелей ғылыми жұмыстармен қатар жалпы білім беретін мектептерде, орта арнаулы оқу орындарында және жоғары оқу орындарында тарих курстарын жүргізеді. Сонымен, кәсіби тарихшы міндетті:

  • адамзат өмірінде болып жатқан оқиғаларды зерттеу;
  • жеке фактілерді және олардың тарихи оқиғаларға қалай әсер ететіндігін зерттеу;
  • ата-бабалардың тәжірибесін басшылыққа ала отырып, болашақ оқиғаларды болжау;
  • ғылыми-публицистикалық бағыттағы мамандандырылған баспасөзде және әдебиетте мақалалар жариялай отырып, зерттеу нәтижелерін бөліп көрсету;
  • ғылыми тәжірибелер жүргізу;
  • археологиялық қазбаларға қатысу;
  • қолданыстағы ғылыми әдістерді жетілдіру және жаңаларын құру.

Жалақы деңгейі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Көбінесе тарихшылар мемлекеттік органдарда - білім беру мекемелерінде (мектептерде, институттарда, университеттерде), ғылыми-зерттеу институттарында және басқа да осыған ұқсас ұйымдарда жұмыс істейді. Өздеріңіз білетіндей, маманның жалақысы өте төмен. Мәскеудегі тарихшы үшін орташа жалақы 35000-нан 70000 рубльге дейін. Бұл ең жоғарғы деңгей. Өңірлерде оның мөлшері 20 мыңнан 45 мың рубльге дейін. Олардың арасында Воронеж және Ленинград облыстары көш бастап тұр.

Мансаптың өсуі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Тарихшы әр түрлі бағытта жұмыс істей алады: білім, ғылым, мәдениет. Мұндай маманға деген сұраныс көбінесе оның жетістіктерінің маңыздылығына байланысты. Әрдайым жоғары білікті мамандар қажет. Егер сіздің деңгейіңіз орташа болса, сіз тіпті жоғарылауға сене алмайсыз. Бұл жағдайда, ең төменгі жалақы мөлшерін ала отырып, бір жұмыс орнында жылдар бойы отырғаннан гөрі, кәсібіңізді мүлдем өзгерткен дұрыс. Тарихшының мансаптық өсуі ол жұмыс істейтін ұйымдағы жоғары лауазымға ауысқанға ұқсайды. Мысалы, білім беру мекемесінде алдымен кафедраны, содан кейін факультетті немесе институтты басқаруға болады. Сонымен қатар, бұл кәсіптің өкілдері жеке кәсіпкер ретінде тіркеліп, репетиторлық және басқа білім беру қызметтерін ұсына алады. Сонымен қатар, жеке білім беру мекемесінің штатында бола отырып, өз бетінше де, келісімшарт бойынша да. Тарихшыға астанада өз мамандығы бойынша жұмыс табу әлдеқайда оңай. Төмен жалақы - бұл бос жұмыс орындарының болуының басты себебі. Бірақ басқа қалаларда жұмысқа орналасу кезінде қиындықтар туындауы мүмкін. Бұл жерде кәсіптің өкілдері арасындағы айналым өте төмен.

Кәсіби перспективтер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Тарих факультетінде оқу іргелі білім береді. Нәтижесінде университет түлегі таңғажайып диапазон туралы білім алады, бұл оған үлкен мүмкіндіктер ашады. Көптеген адамдар тарих бойынша диплом - бұл тек мектепке, ең жақсысы, университетке жұмыс істеуге жолдама деп санайды. Бұл қате көзқарас. Шынында да, іс жүзінде бәрі мүлдем басқа жолмен жүреді. Тарихшы өнер мен журналистикада тамаша мансап құра алады. Жасыратыны жоқ, бүгінгі публицистер, талдаушылар, сонымен қатар радио мен тележүргізушілер тарих факультетін немесе институтты бітірген. Осы кәсіптің өкілі тағы кім бола алады? Ол жақсы қоғам қайраткері, саясаткер немесе дипломат бола алады. Сонымен қатар, ғалым ретінде қалыптасуға болады: экспедициялардың ұйымдастырушысы бола алады, ғылыми еңбектер жаза алады, конгрестер мен конференцияларға қатыса алады. [1]

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]