Тартар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Тартар
Porzana porzana 3 (Marek Szczepanek).jpg
Амандық күйі
Status iucn3.1 LC.svg
Least Concern (IUCN3.1) [1]
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Жануарлар
Жамағаты: Хордалылар
Табы: Құстар
Сабы: Gruiformes
Тұқымдасы: Rallidae
Тегі: Porzana
Түрі: P. porzana
Екі-есімді атауы
Porzana porzana
Linnaeus, 1766

ТАРТАР (Porzana porzana) - қараторғайдан сәл үлкенірек, шағын денелі (80- 130 г) құс.

Биологиялық сипаттама[өңдеу]

Бүкіл жабын қауырсыны шұбарланған қошқыл түсті болып келеді. Биік шөптердің арасымен оңтайлы жүгіреді, алайда зауықсыз ұшады да, жүзуден қашқалақтайды. Түнде өмір сүреді. «Тартар» деген атау «деуге тұрмайтын - кішкене» деген ұғымнан туса керек. Тартардың ұялау кезеңінде дөрекі жағымсыз ысқырығын іңір қараңғылығында жиі естуге болады. Ернеуі биік, ұқыпты жасалған ұясын батпақты шөптің ортасына, ылғалды шалғынға орналастырады. Салындыдағы 5-8 шұбар жұмыртқаларды ата-енелері 3 апта бойы басады. Балапандар кептірініп үлгерместен, денесін қошқыл мамық жауып, ата- енелерінің соңынан ілесуге болады.

Таралуы[өңдеу]

Орта және Оңтүстік Еуропа, Алдыңғы Азияда, Сібірде, Солтүстік-Батыс Азияда таралған. Қазақстанда шөптесін батпақта және қорықшасы (батпақтанған көмескі орын) бар жерлерде орын теуіп, республиканың солтүстік жартысында ұялайды, оқта-текте қамыста да өмір сүреді. Тартарлар Қазақстанда наурыздың аяғынан қарашаға дейін кездеседі.

Дереккөз[өңдеу]

1. Мектеп энциклопедиясы. Алматы: Атамұра, 2010.

  1. BirdLife International Porzana porzana. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2. International Union for Conservation of Nature (2012). Тексерілді, 26 қараша 2013.