Федоров бөгені

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Федоров бөгеніҚарағанды қаласының түбіндегі бөген. Соқыр өзенінің (Шерубайнұраның саласы) суымен толтыру нәтижесінде қалыптасқан. 1966 жылдан бастап толтырыла басталды. Бөген 1981 жылдан Қарағанды қаласының құзырында. Ауданы — 4,32 км², ұзындығы — 4,1 км, ені — 2,2 км, орташа тереңдігі — 19,2 м (ең терең жері 100 м). Бөгеннің сыйымдылығы — 83,0 млн. м3, су жинау алқабының ауданы — 4260 км². Бөген 300 га-лық саябақ массивін, 2000 га-лық саябақтық телімдерді суарады. Сонымен бірге Ертіс— Қарағанды каналы суының бір бөлігі осы бөгенге құйылады, тұнғаннан кейін керегінше Жартас бөгеніне жіберіледі.[1]

Фёдоровка бөгені - бұрынғы Михайловка кенішінің кемірден босаған қабатын Соқыр өзенінің суымен толтыру нәтижесінде жасалған. Су толтыру 1966 ж. басталды, қалыпты деңгейіне 1969 жылы жетті. 1981 жылы Шерубай-Нұра ө-нінің алабында ұзақ уақыт бөйына созылған төменгі деңгейге байланысты Ертіс-Қарағанды каналынан су алатын Жартас суарығы қазылды. Каналдан су насос станциясы арқылы беріледі. Бөгеннің толық көлемі 83 млн м3, су айдынының ауданы 432 га, ұзындығы 4,1 км, өндірек жері 2,2 км. Жағалауының ұзындығы 12 км, ең терең жері 70 м-ге жуық Мұзының қалындығы қыста 1 м-ге жетеді. Суы тұщы (минералдылығы 1 г/л), аздап кермек, сілтілігі шамалы. Балығы: шортан, қызылқанат, теңгебалық, аққайран, торта, оңғақ, мөңке, алабұға. Ф. б. — Жаңа кала, Үлкен Михайловка, Федоровка және Оңтүстік-Шығыс тұрғын аймақтары үшін Қарағандының оңтүстік бөлігінде құрылып жатқан демалыс аймағының негізі. Бөген суы қала маңындағы көптеген бау-бақша участкелерін суландыру үшін пайдаланылады.[2]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, «Мектеп» баспасы, 2002 жыл.
  2. Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5