Феликс Эдмундович Дзержинский
| Феликс Эдмундович Дзержинский пол. Feliks Dzierżyński | |||||
Ф.Э. Дзержинский 1923 жылы | |||||
| Лауазымы | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
| 20 желтоқсан 1917 — 7 шілде 1918 | |||||
| Ізашары | лауазым құрылды | ||||
| Ізбасары | Яков Петерс | ||||
| 22 тамыз 1918 — 6 ақпан 1922 | |||||
| Ізашары | Яков Петерс | ||||
| Ізбасары | лауазым жойылды, өзі РКФСР ІІХК қарамағындағы МСБ төрағасы болды | ||||
| |||||
| 30 наурыз 1919 — 6 шілде 1923 | |||||
| Ізашары | Григорий Петровский | ||||
| Ізбасары | Александр Белобородов | ||||
| |||||
| 14 сәуір 1921 — 6 шілде 1923 | |||||
| Ізашары | Александр Емшанов | ||||
| Ізбасары | лауазым жойылды, өзі КСРО байланыс жолдары халық комиссары болып тағайындалды | ||||
| |||||
| 1 наурыз 1922 — 18 қыркүйек 1923 | |||||
| Ізашары | лауазым құрылды, өзі РКФСР ХКК қарамағындағы БТК төрағасы болып тағайындалды | ||||
| Ізбасары | лауазым жойылды, өзі КСРО ХКК қарамағындағы БМСБ төрағасы болып тағайындалды | ||||
| |||||
| 6 шілде 1923 — 2 ақпан 1924 | |||||
| Ізашары | лауазым құрылды, өзі РКФСР байланыс жолдары халық комиссары болып тағайындалды | ||||
| Ізбасары | Ян Рудзутак | ||||
| |||||
| 2 маусым 1924 — 20 шілде 1926 | |||||
| |||||
| 15 қараша 1923 — 20 шілде 1926 | |||||
| Ізашары | лауазым құрылды, өзі РКФСР ІІХК қарамағындағы МСБ төрағасы болды | ||||
| Ізбасары | Вячеслав Менжинский | ||||
| |||||
| 2 ақпан 1924 — 20 шілде 1926 | |||||
| Ізашары | Алексей Рыков | ||||
| Ізбасары | Валериан Куйбышев | ||||
| Өмірбаяны | |||||
| Партиясы | 1) ЛСДП (1895—1900) 2) ППжЛСД (1900—1917) 3) РСДЖП(б) (1917-1918) 4) РКП(б) (1918-1925) | ||||
| Білімі | толық емес орта | ||||
| Мамандығы | кәсіби революционер, саяси қайраткер | ||||
| Дүниеге келуі | 11 қыркүйек 1877 Дзержиново қожалығы, Ошмән уезі, Вилна губерниясы, Ресей империясы қазіргі Столбцовский ауданы, Минск облысы, Беларусь Республикасы | ||||
| Қайтыс болуы | 20 шілде 1926 (48 жас) Мәскеу, КСРО | ||||
| Жерленді | Кремль қабырғасы маңындағы қорым | ||||
| Династия | Дзержиндер | ||||
| Туған кездегі есімі | Феликс Шченсны Дзержинский (пол. Feliks Szczęsny Dzierżyński) | ||||
| Әкесі | Эдмунд Дзержинский (пол. Edmund Dzierżyński) | ||||
| Анасы | Елена Игнатьевна Янушевская (пол. Helena Januszewska) | ||||
| Жұбайы | Софья Сигизмундовна Мушкат (пол. Zofia Muszkat) | ||||
| Балалары | Ян Дзержинский | ||||
| Қолтаңбасы | |||||
| Марапаттары |
| ||||
| Феликс Эдмундович Дзержинский Ортаққорда | |||||
| өңдеу | |||||
Феликс Эдмундович Дзержинский (пол. Feliks Dzierżyński; лақап аты Темір Феликс, ФД, жасырын лақап аттары: Я́цек, Я́куб, Переплетчик, Франек, Астроном, Ю́зеф, Доманский; 11 қыркүйек 1877, Дзержиново қожалығы, Ошмән уезі, Вилна губерниясы, Ресей империясы (қазіргі Столбцовский ауданы, Минск облысы, Беларусь Республикасы) — 20 шілде 1926, Мәскеу, КСРО) — ресейлік және поляк революционері, кеңестік мемлекет және партия қайраткері. Бірқатар халық комиссариаттарының басшысы, БТК негізін қалаушы және басшысы.
РСДЖП(б) ОК хатшысы (1917), РК(б)П ОК Ұйымбюросының мүшесі (1919-1920, 1921-1924), РКП(б) ОК Ұйымбюросы мүшелігіне кандидат. РКП(б) (1921, 1924-1926). БК(б)П ОК Саяси бюросының мүшелігіне кандидат.
Тегі және отбасы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Дзержинскийлер әулеті
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Сулима елтаңбасын қолданған Дзержинскийлер әулеті ертеректегі поляктік католик ақсүйектер (шляхта) болып келеді: «Дзержиново» мұражай-мекенжайдың қызметкерлері әулеттің шежіресін XVII ғасырдың ортасына дейін зерттеді. Әулеттің негізін қалаушы Станислав Дзержинский болып саналады.
Сонда да, бұл отбасы байлығымен танымал болмады, XVIII ғасырда Дзержинский ақсүйектері көбінесе көрнекті поляк-литва ақсүйектерінің мүлік басқарушысы қызметін атқарды. Феликстің атасы Юзеф-Ян (Йозеф-Иван) Дзержинский (1788–1854) Радван елтаңбасын қолданған ақсүйек отбасынан шыққан Антуанетта (Антонине) Озембловскаға (1799–1869) үйленіп, қалыңдықтың жасауы ретінде Оземблово (пол. Oziembłowo) алпауыт қожалығын немесе мұра ретінде алып, атауын Дзержиново деп өзгертті. Алпауыт қожалық байбатша үйінен және 180 гектар жерден тұрды. Дзержинский алпауыт қожалығы 1830 жылғы поляк көтерілісі кезінде қиратылды, бірақ біртіндеп қалпына келтірілді. Алайда, Дзержинскийлер отбасының көп баласы болғандықтан, табысы жеткіліксіз болды.
Юзеф-Ян Дзержинский мен Антуанетта Озембловсканың некесінде он бір бала туды. Екі кіші ұлдары Эдмунд (Эдмунд-Руфин) мен Фелисиан-Иосиф университетте білім алды.










