Қабық жегілер

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Қабық жегілер
Dendroctonus ponderosae
Dendroctonus ponderosae
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Жануарлар
Жамағаты: Буын аяқтылар
Табы: Бұнақденелер
Сабы: Қатты қанаттылар
Тұқымдасы: Ұзынмұрындылар
Тегі: Қабық жегілер
Екі-есімді атауы
Scolytinae
Latreille, 1804

Қабық жегілер (лат. Scolytinae) - бұрын бөлек тұқымдасы лат. Scolytidae ретінде айқындалған, қазір Ұзынмұрындылар тұқымдасының тармағы ретінде қаралады.

Биологиялық сипаттамасы[өңдеу]

Барлық қабық жегілердің өзіне тән ерекшеліктері бар: денелерінің артқы ұштарын терең тісшелер қаптаған, оны энтомологтар арба деп атайды. Мұның жәрдемімен қоңыздар жаңқаларды жолынан сыпырып тастап отырады. Қабық жегілер-бойы 1 см болатын қоңыздар, ұзынмұрындылардың жақын туыстары (олардың түтікбастары болмағанымен, осы тұқымдасқа жатқызады). Қабық жегілердің өмірін ағаштан ажыратып ала алмайсыз. Олардың әдеттегі өкілі - Шырша қабық жегі.

Ол әлі қурап кетпесе де әлсіреген немесе жаңадан шабылған талды зақымдайды. Баспашының аналығы қабық астына жұмыртқа салатын орын әзірлейді. Жұмыртқадан шыға сала дернәсілдер өз жолдарымен кетеді, соның бойында қуыршаққа айналады. Нәтижесінде қабық астында суреті баспа матрицасын еске салатын (қоңыздың да атауы осыдан келіп шыққан) бұралаң жолдар пайда болады. Қуыршақтан түлеген ересек дарақтар қабыққа саңылау салып, ағашты тастап шығады, ал қабығына зиян келген шырша кешікпей қурап қалады. Жыл сайын жаппай көбейген кезде қабық жегілер орман шаруашылығына елеулі шығын келтіреді. Олар бүлдірген шыршалар сырттай қарағанда бүтін сияқты болып көрінеді,бірақ тәжірбиелі орманшылар қабықтан шағын тесіктерді және олардың астынан майда ағаш қиқымын байқайды. Демек, бұл талдың басы бос емес деген сөз.

Түршелері[өңдеу]

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]

Дерек көздер[өңдеу]

  • Балалардың энциклопедиясы РОСМЭН,Жәндіктер,Мәскеу Росмэн 2012.