Қасқыржол жотасы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Қасқыржол жотасы
Сипаттамасы
Пайда болған кезеңі

Мезо-кайнозой, бор кезеңі

Ұзындығы

35 км

Ені

10 км

Ең биік шыңы

Төрткіл тауы

Биіктігі

285 м

Орналасуы
Елдер

 Қазақстан, Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы

Қасқыржол жотасы - Солтүстік Ақтау жотасының шығысында, Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы жерінде, ендік бағытта 35 км-ге созылып жатыр, енді жері 10 км-ге жетеді. Абсолюттік биіктігі 285 м (шығысындағы Төрткіл тауы).

Геологиялық құрылымы[өңдеу]

Геологиялық тұрғыдан Қасқыржол жотасы эпигерциндік платформа жабындысында орналасқан мезо-кайнозой шөгінділерінен түзілген. Антиклиналь қанаттарын бор кезеңінің әктасты шөгінділері жапқан. Қасқыржол жотасы мен Қаратау жотасы аралығындағы аңғар төменгі бор кезеңінің саздары мен құмтасты қабаттарынан қалыптасқан. Онда диаметрі 1,5-2 м, кейде 3 м-ге жететін шар тәрізді домалақ тастар кездеседі. Олардың кейбіреулерінің іші желдің әсерінен кеуекті болып келеді.

Рельефі[өңдеу]

Жотаның солтүстік беткейлері тік құлама болып келген және сай-жыралармен қатты тілімделген. Оңтүстік беткейлері көлбеуленіп, Шығыс Қаратау жотасына аңғар түзеп алмасады. Тік солтүстік беткейлері жота баурайында жазыққа айналып, Қайдақ сорына ұласады. Шығысында Тұзбайыр соры жатыр. Аңғарлық оңтүстік баурайында қыстаулар мен бұлақтар орналасқан. Солтүстік баурайымен Бейнеу-Сайтөс-Ақтау темір жолы өтеді.

Топырағы мен өсімдігі[өңдеу]

Жер бедерін ірі түйіршікті құнарлығы төмен сортаңды сұр топырақ жапқан. Онда шөлге тән тасбұйырғын, бұйырғын, күйреуік, боз жусан, т.б. өседі.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5