Ұлықбек Оразбайұлы Есдәулет

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Ұлықбек Оразбайұлы Есдәулет (29 сәуір 1954 жыл Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы Үлкен Қаратал ауылы) - ақын, журналист. Гуманитарлық ғылымдар академиясының құрметті академигі (2004 жылдан), Қазақстан журналистика академиясының толық академик-мүшесі. М. Әуезов атындағы Семей университетінің құрметті профессоры (2007 жылдан).

Әке-шешесі[өңдеу]

Әкесі - Есдәулетов Оразбай (1921-1998), ҰОС ардагері, еңбек ардагері, орта мектептің химик-биологы болған. Анасы - Салықбаева Роза Сейітжанқызы (1929 жылы туған ), зейнеткер, филолог-тіл маманы.

Білімі[өңдеу]

  • С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін (1977) журналист мамандығы бойынша,
  • М.Горький атындағы Әдебиет институты жанындағы Жоғары әдеби курстардың поэзия бөлімін (Мәскеу қаласы, 1985) әдебиетші мамандығы бойынша бітірген.

Қызмет жолы[өңдеу]

  • 1971 жылдан - Шығыс Қазақстан облыстық газетінің корректоры.
  • 1977 жылдан - республикалық «Қазақстан пионері» газетінің бөлім меңгерушісі.
  • 1979 жылдан - «Жазушы» баспасының редакторы (Алматы қаласы).
  • 1985 жылдан – Қазақ телевизиясы жастар редакциясының редакторы.
  • 1986 жылдан - «Қазақ әдебиеті» газеті редакциясы сын бөлімінің тілшісі.
  • 1988 жылдан - Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының хатшысы.
  • 1991 жылдан - «Жас Қазақ» газетінің бас редакторы.
  • 1993 жылдан - ҚР Сыртқы істер министрлігінде бөлім меңгерушісі.
  • 1997 жылдан – ҚР Қоғамдық келісім, ақпарат және мәдениет министрлігінің бөлім меңгерушісі.
  • 2000 жылдан - ҚР Премьер-министрінің Кеңсесінде мәдениет секторының меңгерушісі.
  • 2002 жылдан - «Қазақ әдебиеті» газеті редакциясының бас редакторы.
  • 2008 жылдан бері - «Жұлдыз» әдеби журналының бас редакторы.

Шығармалары[өңдеу]

  • «Қанат қақты» (1974)
  • "Көздеріңе ғашықпын" (1974)
  • «Жұлдыз жарығы» (1977)
  • «Аптайдың алтынтамыры» (1979)
  • «Ұлыстың ұлы күні» (1982)
  • «Ақ керуен» (1985)
  • «Жаратылыс» (1989)
  • «Жүректегі жарылыстар» (1995)
  • «Алтай асулары» (1988)
  • «Заман-ай» (1999)
  • «Киіз кітап» (2001) кітаптарының;
  • «Ахиллестің өкшесі» өлеңдер жинағының (2003);
  • қазақ тіліндегі 5 томдық шығармалар жинағының (2006)
  • «Ынтық зар» (2009)
  • «Әбілхаят» (2009) авторы.
  • «Семей-Невада» қозғалысының әнұраны «Заман-ай» әні сөздерінің авторы.

Басқа тілдерде[өңдеу]

Ақынның шығармалары шет телдеріне аударылған.

Өз аудармалары[өңдеу]

Үнді, түрік, фин, африка, алжир, украин, әзірбайжан, қырғыз, абхаз, моңғол, саха-якут және басқа халықтардың ақындарының өлеңдерін; сондай-ақ М.Лермонтовтың, А.Александр Александрович Блоктың, Д.Кедриннің, Н.Рубцовтың және т.б. бірқата шығармаларын қазақ тіліне аударған. Қазақ, орыс және түрік тілдерін біледі.

Қоғамдық қызметі[өңдеу]

  • Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының хатшысы.
  • Мемлекеттік сыйлықты тағайындау жөніндегі ҚР Мемлекеттік комиссиясының мүшесі.
  • Ескерткіштер мен монументтер жөніндегі Мемлекеттік комиссиясының мүшесі.
  • Түркі әлемінің әдеби журналдары конгресінің Тұрақты кеңесінің мүшесі.
  • «Ақбар» бильярд клубының мүшесі.

Марапаттары[өңдеу]

  • «Құрмет» ордені (2001)
  • «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005)
  • «Астананың 10 жылдығы» (2008) медал
  • Қазақстан Ленин комсомолы (1986)
  • «Жігер» шығармашыл жастар байқауы (1979)
  • түркі тілдес елдер поэзиясы байқауы (1995)
  • халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығы (2000)
  • Қазақстан Жастар Одағы сыйлығы (1986)
  • ҚР Мемлекеттік сыйлығының (2003) лауреаты.
  • Ресейдің Алтын Есенин медалінің кавалері (2007).
  • «Қара пима» поэмасы «Жалын» республикалық (жабық) әдеби сайысының жеңімпазы атанған (1982).
  • «Мүшайра» ақындар сайыстарының бірнеше мәрте жеңімпазы.

Басқа мәліметтер[өңдеу]

  • Әскери атағы - запастағы лейтенант.
  • Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Абылай хан.
  • Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Республиканың өркендеуі».
  • Хоббиі - кітаптар, бильярд, компьютер.
  • Үйленген. Жұбайы - Есдәулетова Бейсенгүл Кенжебекқызы, дәрігер-зертханашы. Қызы - Есдәулет Назым (1980 жылы туған ), халықаралық журналист, «Қазақстан» ұлттық телеарнасының жүргізушісі; ұлы - Есдәулет Роллан (1982 жылы туған ), мұнай бизнесінің халықаралық экономисі, инвестициялық компанияда активтерді басқарушы. Немерелері - Айя, Нұрайя, Әлихан.[1][2]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақстан Республикасында кімнің кім екені – 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011. ISBN 978-601-278-473-2
  2. “ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6