Әбдеш Тәшкенұлы Төлеубаев

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту
Әбдеш Төлеубаев
Туған күні

15 қараша 1953 (1953-11-15)

Туған жері

Шәуешек

Қайтыс болған күні

10 шілде 2023 (2023-07-10) (69 жас)

Ғылыми аясы

тарих

Ғылыми атағы

тарих ғылымдарынң докторы

Әбдеш Тәшкенұлы Төлеубаев (15 қараша 1953, Шәуешек, ҚХР10 шілде 2023) — қазақстандық ғалым, профессор, тарих ғылымдарының кандидаты (1979), докторы (1992).

Әбдеш Төлеубаев 10 шілде күні қайтыс болды.[1]

Ғылыми атақтары

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Қазақтардың мұсылмандық сенімге дейінгі белгі-бұйымдары». Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессоры (1993 жылдан). ҚР Көркемөнер академиясының академигі (2007 жылдан).

Ғылыми еңбектері

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

«Қазақтардың отбасылық ғұрыптарындағы мұсылмандық сенімге дейінгі белгі-бұйымдары» (1991) кітабының авторы; «Орынбор қазақтары (тарихи этнографиялық зерттеу)» (2003), «Қазақстанның археологиясы» (2007) кітаптарының; «Дала көсемдерінің қазыналары» (2004), «Қазақтың әдет-ғұрып, салт-дәстүрлері» (2002) кітап-альбомдардың; «Ежелгі Қазақстан тарихы» (2006), «Қазақстан тарихы» (2006, 2007) 6-шы, 10-шы және 11-ші сыныптарға арналған оқулықтардың; археология және этнология бойынша 100 астам ғылыми мақалалардың біріккен авторы. Шілікті өңірінде (Зайсан ауданы, ШҚО) алғашқы сақ мәдениетіне жататын Қазақстандағы үшінші «Алтын адамды» тапқан (2003–2004). Шілікті «Алтын адамының» салтанатты-салттық киімінің ғылыми реконструкциясы бойынша авторлық куәліктің ізденушісі.

Еңбек жолы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  • 1975–1978 жылдары — КСРО ҒА Этнография институтының аспиранты.
  • 1979 жылдан — С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің аға оқытушысы.
  • 1981 жылдан — археология және этнология кафедрасының доценті.
  • 1989–2005 жылдары, 2008 жылдан бері — әл-Фараби атындағы Қазақ улттық университетінің археология және этнология кафедрасының меңгерушісі;
  • 2009 жылдан бері — қосарлау бойынша археология және этнология Ғылыми-зерттеу орталығының директоры.
  • Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Археология және этнология институтының Диссертациялық кеңесінің (1995–2007); Жұмыс кеңесінің (2001–2005; 2008 жылдан); әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің тарих факультетінің Жұмыс кеңесінің мүшесі (1989 жылдан).

Марапаттары

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  • Ш. Уәлиханов атындағы бірінші сыйлығының лауреаты (2006).
  • ҚР Үздік оқытушысы (2008).
  • «Қазақстан ғылымының дамуына қосқан үлесі үшін» белгісімен марапатталған (2005).

Найман тайпасының Мәметек руынан.

  • Әкесі — Бейсембаев Тәшкен, марқұм. Анасы — Бейсембина Зейнекеш, зейнеткер, пошташы болған.
  • Үйленген. Жұбайы — Жексембекова Гүлнәр Бемырзақызы, тарих пәнінің оқытушысы.
  • Балалары — Талғат, Әсел, Мақпал, Мағжан.[2]

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. Белгілі ғалым Әбдеш Төлеубаев дүние салды. kaz.zakon.kz (11 шілде 2023). Тексерілді, 16 қараша 2023.
  2. Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2