Әділ I Луи

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту

Әділ I Луи
лат. Hludowicus Pius
фр. Louis le Pieux, нем. Ludwig der Fromme
Әділ I Луи
Әділ Луидің портреті, 826
Лауазымы
Батыстың императоры
28 қаңтар 814 — 20 шілде 840
Тәж кигізу жорасы 5 қазан 816, Реймс соборы, Реймс
Ізашары Ұлы Карл
Ізбасары I Лотарь
Франктардың королі
11 қыркүйек 813 — 20 шілде 840
Тәж кигізу жорасы 11 қыркүйек 813, Ахен соборы, Ахен, Германия
Бірігіп басқарушы Ұлы Карл (11 қыркүйек 813 – 28 қаңтар 814)
Ізашары Ұлы Карл
Ізбасары лауазымы жойылды
Орта Франкия королі ретінде I Лотарь
Шығыс Франкия королі ретінде Неміс II Людвиг
Батыс Франкия королі ретінде Таз II Шарль
Аквитания патшасы
781 — тамыз 814
Тәж кигізу жорасы 781, Әулие Петер базиликасы, Рим, Италия
Ізашары лауазымы құрылды
Ізбасары Аквитандық I Пипин
Өмірбаяны
Дүниеге келуі 778 (0778)
Шассеню-дю-Пуату, Франция
Қайтыс болуы 20 маусым 840 (0840-06-20)
Ингельхайм, Рейнланд-Пфальц, Германия
Жерленді Мецтік Арнульф шіркеуі, Мец, Франция
Династия Каролингтар
Әкесі Ұлы Карл
Анасы Винцгаудық Хильдегарда
Жұбайы 1) Хеспенгаудық Ирменгарда
2) Бавариялық Юдифь
күңі Санстық Теоделинда
Балалары 1-некеден:
ұлдары I Лотарь, I Пипин және Неміс II Людвиг
қыздары Берта, Хильдегарда және Ротруда
2-некеден:
ұлы Таз II Шарль
қызы Гизела
күңінен туған баласы
ұлы Санстық Арнульф
қызы Альпаис (Эльфейд)
Әділ I Луи Ортаққорда

Әділ Луи[a] (лат. Hludowicus Pius, фр. Louis le Pieux, нем. Ludwig der Fromme, немісше есімі Әділ Людвиг; 778 жыл, Шассеню-дю-Пуату, қазіргі Франция20 маусым 840 жыл, Ингельхайм) — Аквитания патшасы (781–814), франктардың патшасы және Батыстың императоры (814–840). Каролингтардың династиясынан шыққан. Ұлы Карл мен Хильдегардтың тірі қалған жалғыз ұлы ретінде ол 814 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін франктердің жалғыз билеушісі болды да, 833 жылғы қарашадан 834 жылғы наурызға дейін уақытша тақтан тайдырылғаннан басқа қайтыс болғанға дейін болды.

Луи ең соңғы Франкск мемлекетінің  жеке үкімді билеушісі болды. Әкесі Ұлы Карлдың қайтыс болғанынан кейін билікті мұра етіп алды. Ол әкесінің саяси реформаларын сәтті жүргізді, бірақ билігінің соңғы жылдары өз ұлдарына және басқа да елдерге қарсы соғыстармен аяқталды. Мемлекет үлкен кризистарға ұшырады, Луидің өлімінен кейін империя ыдырады және оның орнында көптеген мемлекеттерт пайда болды. 

Аквитания патшасы (781—813)[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Билігінің басталуы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

I Адрианның Луиді жаңа Аквитанияның королі деп жариялауы

778 жылы жеңілістен кейін Шекараларды қауіпсіздендіру үшін Ұлы Карл Аквитан патшалығын қалпына келтірді. Ол өзінің нәрестесін жаңа патша етіп жариялады. 781 жылы I Адриан оны Римде Аквитанияның жаңа ханы етіп жариялады. 

Қосымша ақпарат[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  1. Неміс және француз монархтарының тізімдерінде I Луи, не I Людвиг деп саналады.

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]