Аддикция
| Аддикция | |
 Сау адам мен кокаинге тәуелді адамдағы ми метаболизмін салыстыратын мидың PET суреттері | |
өңдеу  |
Аддикция (ағылш. addiction — тәуелділік, жаман әдет) — адамның бір белгілі әрекетке сезінетін қалмайтын мұқтаждығы. Сондай-ақ, аддикцияны патологиялық құштарлық десе де болады, себебі бұл әрекет көбіне тұлғаны психикалық ауруларға және жеке немесе әлеуметтік қиындықтарға соқтырады
Терминді көбіне дәрілік тәуелділік, есірткіқұмарлыққа қолданылады. Алайда, қазіргі заманда басқа да химикалық емес тәуелділіктер көбейген[1], мысалы, Ғаламторға тәуелділік, ойын құмарлық, шопоголизм, психогенді артық тамақ жеу, фанатизм және т.б.[2][3][4][5] Басқа жақтан, аддикция — адамның қоршаған ортаның қиындықтарына адаптация ретінде қабылдауға болады. Ең қарапайым аддикция нысандары - темекі шегу мен алкогольдік ішімдіктер. Олар адамды уақытша алдамшы ұнамды қалыпқа келтіреді. Қазіргі заманда аддикция - бүкіл әлемдегі өзекті мәселелердің бірі болып есептеледі.
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Бұрынғы онжылдықтарда тәуелділік (аддикция) фармакологиялық ұғым ретінде қолданылып, адамның қандай да бір препаратты (дәрі-дәрмек, заңды немесе заңсыз есірткі) үнемі пайдалануын білдіретін. Мұндай тәуелділіктің басты себебі — оны тоқтатқан кезде пайда болатын жағымсыз әсерлерден (абстиненция) қашу еді. Осы тәуелділікпен қатар жүретін аддиктивті мінез-құлық (яғни, «наркотизм»[6]) девиантты әрекет ретінде қарастырылып, тәуелділікке (ауру ретінде) қарама-қайшы саналды. Қазіргі таңда мұндай бұзылулардың мәніне деген көзқарас өзгерді. «Наркотизм» енді мінез-құлықтық тәуелділіктердің (мысалы, ойынға, интернетке, тамаққа тәуелділік) бір түрі ретінде қарастырылып, олар ортақ феномен ретінде зерттеліп келеді. Алайда, бұл құбылыстың психопатологиялық мәні туралы бірыңғай ғылыми көзқарас әлі қалыптаспаған.
Тағы қараңыз
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ А.Л.Свенцицкий, Краткий психологический словарь, Проспект, 2011. 512 бет, isbn=978-5-392-01704-1
- ↑ Taylor, C.Z. (наурыз 2002). "Religious Addiction: Obsession with Spirituality". Pastoral Psychology (Springer Netherlands) 50 (4): 291–315. doi:10.1023/A:1014074130084. ISSN 0031-2789. http://www.springerlink.com/content/9ner79ge7kntx3hp/.
- ↑ "Depression". The Columbia Electronic Encyclopedia. Columbia University Press. 2007. http://www.infoplease.com/ce6/sci/A0815204.html.
- ↑ Nowack, W.J. Psychiatric Disorders Associated With Epilepsy. eMedicine Specialities. WebMD. (29 тамыз 2006). Басты дереккөзінен мұрағатталған 5 маусым 2012.
- ↑ Beck, D.A. Psychiatric Disorders due to General Medical Conditions(PDF). Department of Psychiatry, University of Missouri-Columbia. (2007). Басты дереккөзінен мұрағатталған 14 сәуір 2008.
- ↑ Пятницкая И. Н. Клиническая наркология. Л., Медицина. 1975. 332 с.
Сыртқы сілтемелер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- Аддикция Мұрағатталған 6 қазанның 2014 жылы.
- Медициналық әліппе. Медицина туралы ақпараттық портал Мұрағатталған 31 желтоқсанның 2013 жылы.
| ||||||
