Алып ана қорымы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Алып ана қорымы — 18—20 ғ-да ірге көтерген діни-мемориалдык ескерткіштер кешені. Ақтөбе және Атырау облысы шекарасында, Сағыз өзенінің аңғарында, Сағыз темір жолының станциясының оңтүстік-шығысында 10 км жерде орналасқан. Аңыз бойынша бейіттің «негіздеушісі» (эпонимі) Алып ана болып есептеледі, оның моласы бейіттің батыс жағында шырак және кадамен белгіленген. 1979- 80 жылы "Қазреставрация" бірлестігі экспедиция (жетекші С.Әжіғалиев) зерттеген. Жазба деректерінде мұнда алып батыр әйел жерленгені айтылады. Археологиялық зерттеулер бұл жерде 14 - 16 ғасырларда ортағасырлық күмбез тұрғанын көрсетті. Қазіргі кезде қираған орны ғана сақталған. Қорым, негізінен, 19 ғасырдың 2-жартысы мен 20 ғасырдың басына жатады. Күмбездер мен сағана тамдар әктас пен күйдірілмеген кірпіштен көтерілген. Ескерткіш Маңғыстау Үстірт стилінде жасалған. Қорымда күйдірілген кірпіштен тұрғызылған кішігірім күмбездер және әр түрлі қалыптағы құлпытастар көптеп кездеседі. Құлпытастарда әйел адамның әшекей бұйымдары, аяқ- киімдері бейнеленген. Бұлар қорым басында әйел бейіті болғаны туралы аңызды растай түседі. Алып ана қорымында көбіне қазақтың кете, адай руларының өкілдері жерленген.