Андрей Арсеньевич Тарковский
| Андрей Тарковский | |
 Андрей Тарковский | |
| Жалпы мағлұмат | |
|---|---|
| Туған кездегі есімі |
Андрей Арсеньевич Тарковский |
| Туған күні | |
| Туған жері | |
| Қайтыс болған күні |
29 желтоқсан 1986 (54 жас) |
| Қайтыс болған жері | |
| Азаматтығы | |
| Мамандығы | |
| Белсенді жылдары | |
| Жұбайы | |
| Ата-анасы |
Арсений Тарковский (әкесі) |
| Марапаттары |
BAFTA (1988) |
| IMDb | |
Андрей Арсеньевич Тарковский (4 сәуір, 1932[1], Завражье, Иваново өнеркәсіп облысы, РКФСР — 29 желтоқсан, 1986, Париж, Франция) — кеңестік кинорежиссёр және сценарийші.
Ол кино тарихындағы ең ұлы және ықпалды режиссерлердің бірі болып саналады. Оның фильмдері рухани және метафизикалық тақырыптарды зерттейді. Тарковский туындылары кадрлардың баяулығымен, ұзақ пландарымен, түс көрудей әсер беретін бейнелерімен, сондай-ақ табиғат пен естелік тақырыбына ерекше ден қоюымен танымал.[2]
Тарковский Бүкілодақтық мемлекеттік кинематография институтында (ВГИК) режиссер Михаил Роммның шеберханасында білім алған. Кеңес Одағында ол өзінің алғашқы бес толықметражды фильмін түсірді: «Иванның балалық шағы» (1962), «Андрей Рублёв» (1966), «Солярис» (1972), «Айна» (1975) және «Сталкер» (1979).
Мемлекеттік кино билігімен болған көпжылдық шығармашылық қақтығыстардан кейін, 1979 жылы ол елден кетіп, соңғы екі туындысын — «Ностальгия» (1983) және «Құрбандық» (1986) фильмдерін шетелде түсірді. 1986 жылы оның кино мен өнер туралы «Уақытты бейнелеу» (Запечатлённое время) атты кітабы жарық көрді. Сол жылдың соңында режиссер қатерлі ісіктен қайтыс болды. Бұл дертке «Сталкер» фильмін түсіру кезіндегі улы локациялар себеп болуы мүмкін деген болжам бар.[3][4]
Андрей Тарковский өз мансабында көптеген беделді марапаттарға ие болған. Оның жетістіктерінің қатарында Канн кинофестивалінің FIPRESCI сыйлығы, Экуменикалық қазылар алқасының сыйлығы және Гран-при бар. Режиссердің дебюттік туындысы — «Иванның балалық шағы» Венеция кинофестивалінің жоғары марапаты «Алтын арыстанды» жеңіп алса, оның соңғы туындысы «Құрбандық» BAFTA сыйлығына ие болды.
1990 жылы оған қайтыс болғаннан кейін Кеңес Одағының ең мәртебелі Лениндік сыйлығы берілді. Sight & Sound журналының 2012 жылы жүргізген сауалнамасы бойынша, әлемдік кино тарихындағы ең үздік 100 фильмнің тізіміне Тарковскийдің үш бірдей туындысы — «Андрей Рублёв», «Айна» және «Сталкер» енді.[5]
Фильмография
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]| Жыл | Атауы | Шынайы атауы | Рөлі | |
|---|---|---|---|---|
| 1962 | ф | Иванның балалық шағы | Иваново детство | режиссёр |
| 1966 | ф | Андрей Рублёв | Андрей Рублёв | режиссёр, сценарийші |
| 1972 | ф | Солярис | Солярис | режиссёр, сценарийші |
| 1975 | ф | Айна | Зеркало | режиссёр, сценарийші |
| 1979 | ф | Сталкер | Сталкер | режиссёр |
| 1983 | ф | Ностальгия | Nostalghia | режиссёр, сценарийші |
| 1986 | ф | Құрбандық | Offret | режиссёр, сценарийші |
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Andrei Plakhov ТАРКОВСКИЙ. Басты дереккөзінен мұрағатталған 31 қазан 2021. Тексерілді, 10 қазан 2018. // Большая российская энциклопедия. Том 31. Москва, 2016, с. 674.
- ↑ The Tarkovsky Legacy. Sight & Sound. (8 May 2019). Тексерілді, 11 тамыз 2019.
- ↑ Tyrkin, Stas (2001-03-23), In Stalker Tarkovsky foretold Chernobyl, Nostalghia.com, http://www.acs.ucalgary.ca/~tstronds/nostalghia.com/TheTopics/Stalker/sharun.html, retrieved 2009-05-25
- ↑ Kemp, Sam How 'Stalker' claimed the life of Andrei Tarkovsky (ағыл.). faroutmagazine.co.uk. (30 мамыр 2022). Тексерілді, 15 желтоқсан 2025.
- ↑ Where to begin with Andrei Tarkovsky. British Film Institute. (27 October 2015). Тексерілді, 3 қыркүйек 2019.
| ||||||||||
- 4 сәуірде туғандар
- 1932 жылы туғандар
- 29 желтоқсанда қайтыс болғандар
- 1986 жылы қайтыс болғандар
- Алфавит бойынша тұлғалар
- Парижде қайтыс болғандар
- Алфавит бойынша кинорежиссёрлер
- КСРО кинорежиссёрлері
- Алфавит бойынша сценарийшілер
- КСРО сценарийшілері
- BAFTA марапаты иегерлері
- РКФСР-дің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері
- Лениндік сыйлықтың иегерлері
- Бүкілресейлік мемлекеттік кинематография институты түлектері