Анри-Жорж Клузо

Анри-Жорж Клузо
фр. Henri-Georges Clouzot
Анри-Жорж Клузо (1953)
Жалпы мағлұмат
Туған күні	20 қараша 1907 (1907-11-20)
Туған жері	Ньор, Де-Севр, Франция
Қайтыс болған күні	12 қаңтар 1977 (1977-01-12) (69 жас)
Қайтыс болған жері	Париж, Франция
Азаматтығы	Франция
Мамандығы	режиссёр кинопродюсер сценарийші
Белсенді жылдары	1931—1968
Марапаттары	«BAFTA» (1955) «Алтын пальма бұтағы» (1953) «Алтын арыстан» (1949) «Алтын аю» (1953)
IMDb	ID 0167241
Ортаққордағы Анри-Жорж Клузо

Анри-Жорж Клузо (фр. Henri-Georges Clouzot; 12 қаңтар, 1907, Ньор, Де-Севр, Франция — 12 қаңтар, 1977, Париж, Франция) — франциялық кинорежиссёр, сценарийші және кинопродюсер. Триллер жанрының ең танымал режиссерлерінің бірі. Оны франциялық Хичкок деп атайды. Клузо — Берлинде «Алтын аю», Венецияда «Алтын арыстан» және Канндағы «Алтын пальма бұтағы» марапаттарын алған төрт режиссердің бірі (қалған үшеуі — Роберт Олтмен, Микеланджело Антониони және Джафар Панахи).

Клузо ең алдымен триллер жанрындағы туындыларымен танымал. Оның «Қорқыныш үрейі» (1953) және «Ібілістер» (1955) фильмдері 1950-жылдардағы ең ұлы кинотуындылардың қатарында танылған. Сонымен қатар ол деректі фильмдер де түсірген, оның ішінде Франция үкіметі ұлттық қазына деп жариялаған «Пикассо жұмбағы» (1956) фильмі бар

Клузо ерте жасынан киноға құмар болды және жазушылық мансапты армандап, Парижге көшіп барды. Кейінірек оны продюсер Адольф Оссо Берлинге неміс фильмдерінің француз тіліндегі нұсқаларын жазу үшін жұмысқа шақырды. Нацистік Германиядағы UFA студиясында еврей продюсерлерімен достық қарым-қатынаста болғаны үшін жұмыстан шығарылғаннан кейін, Клузо Францияға оралды. Онда ол туберкулезге шалдығып, бірнеше жыл төсек тартып жатып қалды. Сауыққаннан кейін, нацистер басып алған Францияда немістерге тиесілі Continental Films компаниясында сценарийші болып жұмысқа тұрды. Continental-да жұмыс істегенде Клузо үлкен танымалдылыққа ие болған фильмдерді сценарийін жазып, түсірді. Оның екінші фильмі — «Құзғын» провинциялық Францияның ауыр өмірін шынайы көрсеткені үшін үлкен дау тудырып, ол фильм жарыққа шыққанға дейін Continental-дан жұмыстан шығарылды. Continental компаниясымен байланысы болғаны үшін Франция үкіметі Клузоны коллаборационизм (басқыншылармен қызметтес болу) үшін айыптады. Осыған байланысты оған өмір бойы кино түсіруге тыйым салынды, бірақ кейінірек бұл мерзім қысқартылып, ол 1947 жылға дейін шығармашылықтан шеттетілді.

Тыйым алынып тасталғаннан кейін, 1940-жылдардың соңында Клузо «Орфевр жағалауы» сияқты табысты фильмдерімен Франциядағы беделі мен танымалдылығын қайта тіктеді. «Микетта» атты комедиялық фильмі жарыққа шыққан соң, Клузо Вера Гибсон-Амадоға үйленді. Вера оның кейінгі үш көркем фильмінде басты рөлдерді сомдады. 1950-жылдардың басы мен ортасында «Қорқыныш үрейі» және «Ібілістер» фильмдері үшін Клузо халықаралық киносыншылар мен көрермендердің ілтипатына бөленді; бұл екі туынды да ондаған жылдар өткен соң римейктер түсіруге негіз болды. «Ақиқат» фильмі шыққаннан кейін оның әйелі Вера жүрек талмасынан қайтыс болды. Осыдан кейін депрессия, сырқаттану және «Франциялық жаңа толқын» бағытындағы сыншылардың жаңа көзқарастары салдарынан Клузоның мансабы құлдырай бастады.

Клузоның мансабы кейінгі жылдары бәсеңдеп, тек бірнеше теледидарлық деректі фильмдермен және 1960-жылдардағы екі көркем фильммен шектелді. 1970-жылдары ол қолданысқа енбеген бірнеше сценарий жазды. Клузо 1977 жылы Парижде қайтыс болды.

Фильмография

Режиссёр ретінде

Жыл	Қазақша атауы	Түпнұсқа атауы	Режиссёр	Сценарийші	Продюсер
1931	Батиньольдегі қорқыныш (қысқаметражды)	La terreur des batignolles	Иә	Жоқ	Жоқ
1933	Ханшайымның еркелігі	Caprice de princesse	(қосалқы реж.)	Иә	Жоқ
	Бәрі де махаббат үшін	Tout pour l'amour	(қосалқы реж.)	Иә	Жоқ
1942	21-ші үйде тұратын өлтіруші	L'Assassin habite au 21	Иә	Иә	Жоқ
1943	Құзғын	Le corbeau	Иә	Иә	Жоқ
1947	Орфевр жағалауы	Quai des orfèvres	Иә	Иә	Жоқ
1949	Манон	Manon	Иә	Иә	Жоқ
	Өмірге оралу	Retour à la vie	(сегмент режиссері)	Жоқ	Жоқ
1950	Микетта мен оның анасы	Miquette et sa mère	Иә	Иә	Жоқ
1953	Қорқыныш үрейі	Le salaire de la peur	Иә	Иә	Иә
1955	Ібілістер	Les diaboliques	Иә	Иә	Иә
1956	Пикассо жұмбағы (деректі фильм)	Le mystère picasso	Иә	Иә	Иә
1957	Тыңшылар	Les espions	Иә	Иә	Иә
1960	Ақиқат	La vérité	Иә	Иә	Жоқ
1966	Герберт фон Караян: Репетиция және концерт (музыкалық деректі фильм)	Herbert von Karajan in Rehearsal and Performance	Иә	Жоқ	Жоқ
1967	Джузеппе Верди: Халықаралық Реквием (музыкалық деректі фильм)	Messa da requiem von giuseppe verdi	Иә	Жоқ	Жоқ
1968	Тұтқын әйел	La Prisonnière	Иә	Иә	Жоқ