Аюке

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Аюке
Лауазымы
Еділ қалмақтарының ханы
1672 — 1724
Ізашары Моншақ
Ізбасары Серен-Дондук
Өмірбаяны
Дүниеге келуі 1642 жыл(1642)
Династия Керейт
Әкесі Моншақ
Жұбайы Эренцен, Уанджал, Абухан, Дармабала
Балалары Чакдор-жаб, Серен-Дондук, Гунджап, Санчджап, Гунделек и Галдан-Данжин

Аюке, Аюхай (1646 – 1724) – Еділ қалмақтарының ханы, Моншақтың ұлы.1669 ж. таққа отырған. 1673 ж. Ресей патшасының қол астына кірді. Орыс әскеріне арқа сүйеп, түрік сұлтанына, Солт. Кавказ тұрғындарына, Қазақ, Түрікмен, Хиуа хандықтарына қарсы жорықтар жасады.[1]

1670 жылы қазақ жерiне басып кiрген.1673 жылы ақпанда Ресей патшасының қол астына кiргендiгi жөнiнде ант бередi.Аюкенiң атты әскерi Қырым соғысында орыстар жағында болады.1681 жылы орыс әкiмшiлiгi оған дуанбасы атағын бередi.1682-1683 жылдары Аюкенiң әскерi Ресей үстемдiгiне қарсы көтерiлген башқұрт көтерiлiсшiлерiн қырғынға ұшыратады.Орыс әскерлерiне арқа сүйеп,түрiк сұлтандарына,Солтүстiк Кавказға,Қазақ,Түрiкмен хандықтарына қарсы жорықтар жасайды.1696 жылы орыс әскерiмен бiрге Азау(Азов) қамалын алады.Сенiмдi қызметi үшiн Петр I оған алтын қылыш тарту еткен.Аюке таққа мұрагерi етiп ұлдарының кенжесi Серен Дондукты қалдырған.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х