Батан

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Батан
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Өсімдіктер
Бөлімі: Гүлді өсімдіктер
Табы: Қос жарнақтылар
(unranked) Asterids
Сабы: Apiales
Тұқымдасы: Apiaceae
Кіші тұқымдасы: Apioideae
Тайпасы: Pyramidoptereae
Тегі: Schrenkia
Fisch. & C.A.Mey.
түрлері

15 түрі белгілі

Батан (лат. Schrenkia) – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік не бұта. Қазақстанда 8 түрі бар, оның ішінде түктігүл, шоғыр, бұдыр. Батандар – сирек кездесетін өсімдіктер. Өте сирек кездесетін, жылдан-жылға таралу аймағы азайып бара жатқан түрі – Культиасов батаны (S. kultіassovіі). Ол Қаратауда, Талас Алатауында кездеседі. Биіктігі 40 см-дей. Сабағы түбінен бұтақталатындықтан бір түбінің өзі көлемді жерді алып жатады. Бір жылдық өркендері көп қырлы, ұзындығы 15 см, сабағының ұшындағы бұтақтары бір-біріне қарама-қарсы орналасады. Жапырақтары қауырсын тәрізді салаланған. Ұсақ гүлдері ақ түсті, қос жынысты, бір шатырында 10 – 15 гүлдері болады. Тұқымынан көбейеді. Тұқымы жіңішке, эллипс тәрізді. Шілде айында гүлдеп, тамызқыркүйекте жеміс береді. Культиасов батаны Ақсу-Жабағылы қорығында қорғалады. Жойылып бара жатқан түр болғандықтан Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген. [1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. "Қазақ Энциклопедиясы"